भारतकोश
वासवदत्ता (महाकवि सुबन्धु - श्लेष-प्रधान शास्त्रीय गद्यकाव्य सान्वय सटीक)

वासवदत्ता (महाकवि सुबन्धु - श्लेष-प्रधान शास्त्रीय गद्यकाव्य सान्वय सटीक)

Vasavadatta of Mahakavi Subandhu with Commentary

महाकवि सुबन्धु द्वारा

DevanagariHindipublished244 पृष्ठ

पृष्ठ 186, कुल 244 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 186

तं) अनेकपरिहास(कथा ¹)लापविदग्ध(शृंगार[142]मय ²)ज- न(निचय)समाकुलं दह्यमान(महिषाक्षादिसुगंधद्रव्य)- सौरभाकृष्टपुरोपवनषट्पदकुल[असं]आकुलम् अर्जुनसम- रम् इव नन्दिघोषमुखरितदिगन्तरं (नृपास्थानम् इव स- राजोपहारं तापसाश्रमम् इव वितानोद्भासितं त्रिविष्टपम् इव सुमनोलंकृतं) मंचम् आरुरोह (वरारोहा) वासवदत्ता. त- त्र [च ³] केचित् कुलांकुरा इव वि(दित)नगरमण्ड(58)नाः [143] अपरे पांडवा इव (सदिव्यचक्षुषः ⁴) कृष्णागुरुपरिमिलिताश् (च) अन्ये शरद्दिवसा इव [सु ⁵]दूरप्रवृद्ध[असुख् ⁶]आशाः इतरे (प्र- हर्तुम्) उद्यता [144] इव स्वबलार्थिनः केचिद् व्याधा इव शकु- नश्रावकाः केचिद् आखेटका(सक्ता) इव रूपानुसारप्रवृत्ताः केचित् जैमिनिमतानुसारिण इव तथागतध्वंसिनः केचित् खञ्जना इव (सांवत्सरिक)फलदर्शिनः केचित् सुमेरुप(59)रिसरा इव कार्तस्वरमयाः केचित् [145] [विकच ⁷]कुमुदाकरा इव भास्वद्- दर्शनमीलिताः केचिद् धार्तराष्ट्रा [146] इव विश्वरूपावलोकन- जनितेन्द्रजाल(अद्भुत ⁸)अप्रत्ययाः केचिद् आत्मनि वारणबुद्ध्या बलवन्तो ऽपि सुबाहाः केचित् पाणिग्रहणार्थिनो [147] ऽप्य असुक- रम् मन्यमानाः केचिद् अधरी(कृता ⁹) (60) अपि स्थिराः केचित् पां- डुपुत्रा इवा ऽक्षहृदयज्ञानहृतक्षमाः केचित् बृहत्कथानु(सा- रिण इव) गुणाढ्याः केचित् तिर्यग्गतय (इव) सुगंधवाहाः [148] केचित् कौरवसैनिक इव द्रोण(शास्त्र)सूचकाः केचित् (कैर- वा)करा इवा ऽसोढसूरभासः (क्षणम् एवम्) स्थिताः राजपुत्राः. (सा च क्षणेनै ऽतान्) एकैकशस् सम्(आ)[149]लोक्य विरक्तहृदया (सती) तस्मात् (कर्णीरथाद् ¹⁰) अवततार. अथ तस्याम् एव रात्रौ [स्वप्ने] वालिनम् इवा ऽङ्गदोपशोभितम् कुहू(मुखम् ¹¹) इव हारिकण्ठम् कनकम्ऱ्गम् इव रामाकर्षणनिपुणम् जय[150]म्- तम् इव वचनामृतानन्दितवृद्धश्रवसम् कृ(61)ष्णम् इव कम्- ¹ So also Hall's manuscripts A, B, C, D, F, H. ² So also Hall's manuscripts A, B, C, D, F, H. ³ Tel. ed. 61, Grantha ed., and Trichinopoly ed., atra; Hall's manuscripts D, E, F, G, H also omit ca. ⁴ Cf. divyacakṣuṣaḥ in Hall's manuscripts A, B, H. ⁵ Hall's manuscripts C, D, F also omit su. ⁶ Hall's manuscripts A, B, H also omit sukha. ⁷ Hall's manuscripts A, B, C, D, E, F, H also omit vikaca. ⁸ So also Hall's manuscripts A, B, C, F, G, H. ⁹ So also Hall's manuscripts A, B, C, H, and the commentator Jagaddhara. ¹⁰ So also Hall's manuscripts C, F, H. ¹¹ So also Hall's manuscripts A, B, C, D, E, F, G, H, and the commentator Jagaddhara.