वासवदत्ता (महाकवि सुबन्धु - श्लेष-प्रधान शास्त्रीय गद्यकाव्य सान्वय सटीक)

१६८ वासवदत्ता सन्त)कालाग्नि(शिखागृहीते ऽव दक्षिणमारुत)रुद्रपावकग्रस्ते ऽव (उन्माद)पाताळ(गृहं) प्रविष्टे ऽव शून्यकरणग्रामे (ऽव¹ वर्तमाना) हृदये (वि)लिखितम् इव उत्कीर्णम् इव प्रत्युप्तम् इव कीलितम् इव निगळितम् इव वज्र(सार)घटितम् इव अस्थिपञ्जर- प्रविष्टम् इव (मज्जारसशबळितम् इव मर्मान्तरस्थितम्) इव प्राणपरीतम् इव अन्तरात्मान[१५६]म् अधिष्ठितम् इव रुधिर(आ- शये²) द्रवीभूतम् इव पललसंविव्भक्तम् इव कन्दर्पके- तुम् मन्यमाना उन्मत्ते ऽवा (ऽन्धे ऽव) बधिरे ऽव मूके ऽव शून्ये ऽव निरस्त(इन्द्रिय)ग्रामे ऽव मूर्च्छागृहीते ऽव ग्रहग्रस्ते ऽव यौवनसागर(तरळ)तरङ्गपरम्परा(परीते) ऽव रागरज्- जुभिः (परिवारीते³) ऽव कन्दर्पकुसुमबाणैः कीलिते ऽव शृङ्गा- रभावनाविष(रस⁴)(६४)घूर्णिते ऽव रूपपरिभावनाशल्य(की- लिते) ऽव मलयानिलापहृतजीविते ऽव (भवन्ती सा⁵ हा प्रिये) सख्य् अनङ्गलेखे वितर हृदये मे पाणिपद्मम् दुस्सहो ऽयं विर- हसन्तापः मुग्धे मदन[१५७]मञ्जरि सिञ्चा (ऽङ्गानि) चन्- दन(वारिणा) सरळे वसन्तसेने संवृणु केशपाशं तरळे त- रङ्गवति विकिरा (ऽङ्गेषु कैतक)धूलिं वामे मदनमालिनि विजय शै(वालकलापेन) चपळे चित्र(रेखे विचित्रपटे⁶ विलिख) चित्त(चोरं) जनं (भामिनि) विलासवति (विक्षिपा⁷ ऽवयवेषु) मुक्ताचूर्णनिकरम् रागिणि रागलेखे स्थगय नळिनीदळ(निच- येन) पयोधरभारं (सु⁸)कान्ते कान्तिमति (मन्दं) मन्- दम्⁹ अपनय बाष्पबिन्दून् (यूथिके यूथिकालंकृते संचारय कदळीदळतालवृन्तेना ऽऽर्द्रवातान्) [१५८] एहि भगवति निद्रे अनुगृहाण मां धिग् इन्द्रियैर् अपरैः किम् इति लोचनमयान्य् एव (न कृतान्य् अङ्गानि) विधिना भगवन् कुसुमायुध (तवा¹⁰) ऽयम् अञ्जलिर [ते] अनु(वशो) भव भाववति (मा)दृशे जने [१५९] मलयानल सुरत(महोत्सव¹¹)दीक्षागुरो वह यथ(इष्टम्) अप- गता मम प्राणा इति बहुविधम् भाषमाणा (वासवदत्ता) स-

---

पादटिप्पण्यः (Footnotes):

¹ So also Hall's manuscripts B, E, F, H. ² Cf. rudhirāśayadravī in Hall's manuscripts C, H. ³ So also Hall's manuscript F. ⁴ Cf. śṛṅgārarasabhāvana in Hall's manuscripts D, G, H. ⁵ Tel. ed. 61, Grantha ed., and Srirangam text omit sā. ⁶ Trichinopoly ed. and Srirangam text, citrapaṭē. ⁷ So also Hall's manuscripts A, B, C, F, H. ⁸ So also Hall's manuscripts A, B, C, D, F, H. ⁹ Cf. mandamanda in Hall's manuscripts A, C, D, F, G, H. ¹⁰ Cf. añjalis tavā 'nucarō in Hall's manuscripts C, D. ¹¹ So also Hall's manuscript D.