वासवदत्ता (महाकवि सुबन्धु - श्लेष-प्रधान शास्त्रीय गद्यकाव्य सान्वय सटीक)

१८२ वासवदत्ता गेण तया (वासवदत्तया) सह (पुरान् निरगात्¹। ततः²) क्रमे- ण [च] (गव्यूतिमात्रम् अध्वानं गत्वा नर³)जाङ्गलकबळन्- (अर्थं) मिलितनिश्शङ्ककङ्ककु[242]लसंकुलेन अर्धदग्ध- चिताचक्रसिमसिमायमान (वसाविस्र) विकटकटतृष्णाचटुलकटपू- तनोत्ताल(तालु)रवभीषणेन शूलशिखरारोपितशङ्कित[वर्ण]क- र्ण(नासा)च्छेद(पतित⁴)रुधिरपटल (पतनटङ्कारितकरकोटिक- र्परकरालकोणपनृत्ततुमुलेन बम्भरालिकेलीसम्भार)भरित- भूमिभाग(बीभत्सेन) कटाग्निदह्यमान(चटुल⁵चटात्कार)- [243]नृ(करोटि)टङ्कार(भैरवेण विवृतोल्कामुखमुखोज्ज्वलित- ज्वलनज्वालजटिलेन आन्त्रतन्तुकलिलकपालप्रलम्ब(94)डामर- ढाकिनीगणकृतकुणपविभागकोलाहलेन आर्द्रसिराचितविवाह- मङ्गलप्रतिसरपिशाचमिथुनप्रदक्षिणीक्रीयमाणचिताग्निना⁶) शूलपाणिने ऽव कपालावलि[भस्म]शिवा(बहुभूति)भुजग(राजा)व- रुद्धदेहेन पुरुषातिशयेने ऽवा ऽनेकमण्डलकृतसेवेन (द- ण्डकारण्येने ऽव कबन्धाधिष्ठितेन चक्रवर्तिने ऽवा ऽनेक- नरेन्द्रपरिवृतेन त्रिदिवेने ऽव संचरद्बलारिणा) श्मशानवाटेन (निर्गत्य निमिष)मात्राद् एवा ऽनेकशतयोजनं (अध्वानं गत्वा पुनर् अपि) प्रलयकालवेळाम् इव समुदितार्कसमूहां नाग[244]- (राज्य⁷)स्थितिम् इवा ऽनन्तमूलां सुधर्माम् इव स्वच्छन्दस्थि- त(95)कौशिकां सत्पुरुषसेवाम्⁸ इव [बहु⁹]श्रीफलाढ्यां भा- रतसमरभूमिम् इव दूरप्ररूढार्जुनां पुलोमकुलस्थितिम् इव सहस्रनेत्रोचित्(ऐन्द्राणीं शूर)पाल[चित्त¹⁰]वृत्तिम् इव (दर्शिता¹¹)- गणिकारिकां सज्ज[245]नसम्पदम् इव विकसिताशोकसरळपुन्ना- varuṇahaṁsēnē 'va mānasagatinā 'raṇyēnē 'va gaṇḍakaśōbhitēna vajrēṇē 'vē 'ndrāyudhēna in Hall's manuscript D. ¹ Hall's manuscripts A, B, C, F, H, and the commentator Narasiṁha also have niragāt. ² So also Hall's manuscript D. ³ Hall's manuscript D also has nara; cf. nava in the commentator Narasiṁha. ⁴ Cf. chēdagala in Hall's manuscript D. ⁵ So also Hall's manuscripts E, G. ⁶ Cf. vivṛtōlkāmukhamukhōjvalajjvalanajvālājālajaṭilēnā ''ntratantraprōtakalita- kapālakūṭapralambiprālambiḍāmaraḍākinīgaṇakṛtarūpavibhāgakōlāhalēnā ''rdrasarā- citavivāhamaṇḍalapratisarapiśācamithunapradakṣiṇīkriyamāṇacitācakrānalēna in Hall's manuscript D; Srirangam text and Trichinopoly ed. also have ḍakinī and kriyamāṇa. ⁷ So also Hall's manuscript D. ⁸ Grantha ed., sēvanam. ⁹ Hall's manuscripts A, B, C, D, F, G, H, and the commentators Narasiṁha and Jagaddhara also omit bahu. ¹⁰ Hall's manuscripts A, B, F, G, H also omit citta. ¹¹ So also Hall's manuscript D.