वासवदत्ता (महाकवि सुबन्धु - श्लेष-प्रधान शास्त्रीय गद्यकाव्य सान्वय सटीक)

गां शिशुजनलीलाम् इव कृतधात्रीधृतिं क्वचिद् राघवचित्तवृत्तिम इव वैदेही(मयाम्) [२४६] क्वचित् क्षीरसमुद्रमथनवेलाम् इवो- ऽज्जृम्भमाणामृतां क्वचिन् नारायण(मूर्तिम्¹) इव स्वच्छम्(९६)- दापराजितां क्वचिद् वाल्मीकिसरस्वतीम् इव दर्शितेक्ष्वाकुवंशां (क्वचिल्) लङ्काम् इव बहुपलाशसेविताम्² (क्वचिद् धार्तराष्ट्र)से- नाम् इवा ऽर्जुनशरनिकरपरिवारितां (क्वचिन्) नारायणमूर्तिम् इव बहुरूपां [२४७] (क्वचित्) सुग्रीवसेनाम् इव पनस(नल)कुमुदसे- वितां (क्वचिद्) अविधवाम् इव सिन्दूरतिलकभूषितां प्रवालाभ- रणां च (क्वचित्) कुरुसेनाम्³ इवो ऽलूकद्रो[२४८]णशकुनिसनाथां धार्तराष्ट्र(आञ्चितां) च अम्ला(९७)नजाति(वि)भूषिताम् अपि (विरुद्ध⁴)- वंशां दर्शिताभयाम् अपि विभीषणाम् सततहितपथ्याम् अपि [२४९] प्रवृद्धगुल्मां षट्पदव्या(प्ताम्) अपि द्विपदानाकुलां द्वि- जकुलभूषिताम् अपि (न)कुलीनवंशां विन्ध्याटवीं (प्र⁵)विवेश। (अत्रान्तरे⁶) तयोर् निद्रां आदाय (निशा⁷ ऽजगाम। ततः) क्रमेण च काल(कैवर्तकेन) तमिस्रा(नावं) प्रक्षिप्य गगनमहासरा- (९८)सि सजीव२५०निकर इव [अप⁸]ह्रियमाणे तारागणे (सन्ध्या)रक्तांशुक[पट]े विषमप्ररूढबिसलतासर(यन्त्रा)- नुगतशतपत्रपुस्तकResourceसनाथे मकरन्दबिन्दुसन्दोहनि- र्भरपानमत्तमधुकरसान्द्रमन्द्र स्व- धर्मम् इव पठति विकचकमलाकरभिक्षौ कृषीवलेने ऽव का- लेन तिमिरबीज(निकरेष्व्) इव मधुकरेषु [कुमुदक्षेत्रेषु] म- धुरसकर्दमितपरागपङ्केषु घनघटमानदल(पुटेषु⁹ कुमुदाकरक्षेत्रेषु) [भ्रमरेषु व्याजात् [२५१] पङ्कजेषू] ऽप्यमा- नेषु रजोमुर्मुरसनाथमधुकरपटल(धूमा¹⁰)नुगतोद्द- ण्डपुण्डरीकव्याजाद् धूप[पटल]म् इव भगवते किरणमालिने प्रयच्छन्त्याम् कमलिनी(तापस्याम्¹¹) रजनीवधूकर[तल¹²]- द्वयोच्छलितपतत्प्रभातमूसलाहतिक्षतान्तरे उलूखल इव च-

---

पादटिप्पण्यः (Footnotes)

¹ So also Hall's manuscript E. ² Trichinopoly ed. omits kvacil . . . °sēvitām. ³ Trichinopoly ed. omits iva panasa° . . . kurusēnām. ⁴ So also Hall's manuscripts A, B, C, E, F, G, H, and the commentators Jagaddhara and Narasiṁha. ⁵ So also Hall's manuscripts A, B, C, D, F, G. ⁶ So also Hall's manuscripts A, B, C, D, F, G, H, and the commentators Jagaddhara and Narasiṁha. ⁷ So also Hall's manuscript D. ⁸ Hall's manuscript C also omits apa. ⁹ So also Hall's manuscripts A, C. ¹⁰ So also Hall's manuscript A. ¹¹ Cf. kamalinītapasvinyām in Hall's manuscripts A, C, F. ¹² Hall's manuscripts D, H also omit tala.