भारतकोश
वासवदत्ता (महाकवि सुबन्धु - श्लेष-प्रधान शास्त्रीय गद्यकाव्य सान्वय सटीक)

वासवदत्ता (महाकवि सुबन्धु - श्लेष-प्रधान शास्त्रीय गद्यकाव्य सान्वय सटीक)

Vasavadatta of Mahakavi Subandhu with Commentary

महाकवि सुबन्धु द्वारा

DevanagariHindipublished244 पृष्ठ

पृष्ठ 206, कुल 244 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 206

१८६ वासवदत्ता अतिकटु कटाक्ष(पातनं¹) अहो विस(दृशता) गुरुजनाशिषाम् अहो दुःस्वप्नानां दुर्निमित्तानां च (फलं) सर्वथा न (कश्चिद्²) अगोचरो [२५९] (भवितव्यानाम्)। किं न सम्यग् आगमिता (विद्या) किं [न] यथावद् (अनाराधिता) गुरवः किं नो ऽपासिता वह्नयः [किम् अधिक्षिप्ता भूदेवाः³] किं न प्रदक्षिणीकृताः सुरभयः किं न कृतं [२६०] (शरण्येष्व्) अभयम्। (१०२) इति बहुविधं विलपन् (मरणेच्छुः⁴) दक्षिणेन काननं निर्गत्य नव्य(नल)- नळदनळिनीनिचुलपिचुलवकुळ(चिरिबिल्वबहुलेन⁵ प्रचुर- विरचितविविधो)टजकुटजरुद्धोपकण्ठेन सोत्कण्ठभृङ्ग- [२६१]राज[रसितसुन्दर]सुन्दरी(कृतास्वाद)वितत(चूतव्रतती)व्रा- तावरण[तरुण]वरुण⁶(तरु)स्कन्धसन्नद्धभृङ्ग(गोळेन) गोलाङ्गूलभग्नगळन्मधु[च्छ[२६२]त्रमधु]पटलरसासार- (शीकर)सिक्ततरुतलेन (प्रवृद्ध⁷नारिकेळकङ्केळिराजताळीतालत- माल⁸)हिन्तालपुन्नागकेसर(नागकेसरघनresource/सारेण) मल्लिका(के- तकी)कोविदार(अर्कपर्णजम्बू)बी[२६३]जपूरजम्बीर[जम्बू]गुल्म- गहनेन (पवनसंवाहितानैकपनसविटपिविटपेन) [अप्रत्यू- ह]दात्यूह(कुहकुहाराव)भरितनदी(तटनिकुञ्जपुञ्जेन) पु- ञ्जित(ओत्)कण्ठ कलकं (१०३)ठाध्यासित[ओद्दाम्]असहकारपल्लवे- न [चपलकुलाय]कुक्कुटकुटुम्बसं(वासितो)त्कट्(अनेक)विटपेन कोरकनिकुरुम्बारोमाञ्चितकुरवकराजिना रक्ताशोकपल्लवलाव- ण्य(वि)लिप्यमानदशदिशा प्रविकसितकेसर(कुसुम⁹)रजोविसर- (धूसरितपरिसरेण) पराग(पुञ्ज)पिञ्जर(सिन्दुवार¹⁰राज्यमा- न)मधुकरमञ्जुशिञ्जितजनितजनमुदा (लवङ्गचम्पकम- धूककृतनाल¹¹लोध्रकर्णिकारकदम्बकदम्बकेन) मदजल- मेचकित (गण्डकाष) मुचुकुन्द[स्क[२६४]न्ध]काण्ड (कथ्य- मान¹²)निश्शङ्ककरिकट¹³[विकट]कण्डूतिना कतिपयदिवसप्रसू- ¹ Cf. patanam in Hall's manuscripts C, D, E, F. ² So also Hall's manuscripts A, B, D, E, G, H. ³ Hall's manuscripts A, B, C, D, E, F, G, H also omit kim adhikṣiptā bhūdēvāḥ. ⁴ So also Hall's manuscript D. ⁵ Hall's manuscripts C, D, G also have bahulēna. ⁶ Tel. ed. 61 and Grantha ed., vāruṇa. ⁷ Tel. ed. 61 and Grantha ed. omit pravṛddha. ⁸ Cf. nārikēlakarakēlīrājatālītāla in Hall's manuscript D. ⁹ Cf. pravikasitakusumakēsara in Hall's manuscripts A, B. ¹⁰ So also Hall's manuscript A. ¹¹ Tel. ed. 61 and Grantha ed., madhūkatamāla. ¹² Cf. mathyamāna in Hall's manuscripts A, B, F. ¹³ Tel. ed. 61 and Grantha ed., niśśaṃkakaraṭa.