वासवदत्ता (महाकवि सुबन्धु - श्लेष-प्रधान शास्त्रीय गद्यकाव्य सान्वय सटीक)
Vasavadatta of Mahakavi Subandhu with Commentary
महाकवि सुबन्धु द्वारा
पृष्ठ 206, कुल 244 में से
संदर्भ में पढ़ें१८६ वासवदत्ता अतिकटु कटाक्ष(पातनं¹) अहो विस(दृशता) गुरुजनाशिषाम् अहो दुःस्वप्नानां दुर्निमित्तानां च (फलं) सर्वथा न (कश्चिद्²) अगोचरो [२५९] (भवितव्यानाम्)। किं न सम्यग् आगमिता (विद्या) किं [न] यथावद् (अनाराधिता) गुरवः किं नो ऽपासिता वह्नयः [किम् अधिक्षिप्ता भूदेवाः³] किं न प्रदक्षिणीकृताः सुरभयः किं न कृतं [२६०] (शरण्येष्व्) अभयम्। (१०२) इति बहुविधं विलपन् (मरणेच्छुः⁴) दक्षिणेन काननं निर्गत्य नव्य(नल)- नळदनळिनीनिचुलपिचुलवकुळ(चिरिबिल्वबहुलेन⁵ प्रचुर- विरचितविविधो)टजकुटजरुद्धोपकण्ठेन सोत्कण्ठभृङ्ग- [२६१]राज[रसितसुन्दर]सुन्दरी(कृतास्वाद)वितत(चूतव्रतती)व्रा- तावरण[तरुण]वरुण⁶(तरु)स्कन्धसन्नद्धभृङ्ग(गोळेन) गोलाङ्गूलभग्नगळन्मधु[च्छ[२६२]त्रमधु]पटलरसासार- (शीकर)सिक्ततरुतलेन (प्रवृद्ध⁷नारिकेळकङ्केळिराजताळीतालत- माल⁸)हिन्तालपुन्नागकेसर(नागकेसरघनresource/सारेण) मल्लिका(के- तकी)कोविदार(अर्कपर्णजम्बू)बी[२६३]जपूरजम्बीर[जम्बू]गुल्म- गहनेन (पवनसंवाहितानैकपनसविटपिविटपेन) [अप्रत्यू- ह]दात्यूह(कुहकुहाराव)भरितनदी(तटनिकुञ्जपुञ्जेन) पु- ञ्जित(ओत्)कण्ठ कलकं (१०३)ठाध्यासित[ओद्दाम्]असहकारपल्लवे- न [चपलकुलाय]कुक्कुटकुटुम्बसं(वासितो)त्कट्(अनेक)विटपेन कोरकनिकुरुम्बारोमाञ्चितकुरवकराजिना रक्ताशोकपल्लवलाव- ण्य(वि)लिप्यमानदशदिशा प्रविकसितकेसर(कुसुम⁹)रजोविसर- (धूसरितपरिसरेण) पराग(पुञ्ज)पिञ्जर(सिन्दुवार¹⁰राज्यमा- न)मधुकरमञ्जुशिञ्जितजनितजनमुदा (लवङ्गचम्पकम- धूककृतनाल¹¹लोध्रकर्णिकारकदम्बकदम्बकेन) मदजल- मेचकित (गण्डकाष) मुचुकुन्द[स्क[२६४]न्ध]काण्ड (कथ्य- मान¹²)निश्शङ्ककरिकट¹³[विकट]कण्डूतिना कतिपयदिवसप्रसू- ¹ Cf. patanam in Hall's manuscripts C, D, E, F. ² So also Hall's manuscripts A, B, D, E, G, H. ³ Hall's manuscripts A, B, C, D, E, F, G, H also omit kim adhikṣiptā bhūdēvāḥ. ⁴ So also Hall's manuscript D. ⁵ Hall's manuscripts C, D, G also have bahulēna. ⁶ Tel. ed. 61 and Grantha ed., vāruṇa. ⁷ Tel. ed. 61 and Grantha ed. omit pravṛddha. ⁸ Cf. nārikēlakarakēlīrājatālītāla in Hall's manuscript D. ⁹ Cf. pravikasitakusumakēsara in Hall's manuscripts A, B. ¹⁰ So also Hall's manuscript A. ¹¹ Tel. ed. 61 and Grantha ed., madhūkatamāla. ¹² Cf. mathyamāna in Hall's manuscripts A, B, F. ¹³ Tel. ed. 61 and Grantha ed., niśśaṃkakaraṭa.