वासवदत्ता (महाकवि सुबन्धु - श्लेष-प्रधान शास्त्रीय गद्यकाव्य सान्वय सटीक)
Vasavadatta of Mahakavi Subandhu with Commentary
महाकवि सुबन्धु द्वारा
पृष्ठ 208, कुल 244 में से
संदर्भ में पढ़ें१८८ वासवदत्ता लनाभिलाषसंचरन्नक्रचक्रं (स्तिमिततिमि)तिमिङ्गिलकुलं (क- दलीवनवात) विलुलित (ऐला) लवलीलवङ्ग (मातुलुङ्ग¹) गुल्म (गह- नं) ऊर्मिमारुत(मर्मरिततरलतरो)त्ताल (ताली² वनचरित³) जल- मानुषमिथुनमृदित[सलिल]पुलिनबालशैवालं प्रवाळांकुरको- टिपाटितमुखखिन्नशंखनख(मुखरखरशिखरवि)लिखि- ततट(रेखं) खगेश्वरगोत्रपत्ररथपटलकलिलसलिलं अद्या- ऽप्य् अनिर्मुक्तमन्दरमथनसंस्कारम् इवा "वर्तभ्रान्तिभिः साप[269]स्मारम् इव (सितफेनसञ्चयैः) ससुरा(गन्धम्) इवै- ("लापरिमलैः सघोषम्) इव गर्जितैः सखेदम् इव (नागनिश्व़ा- सैः) सभ्रू(भङ्गं⁴) इव तरङ्गैः साळानस्तम्भम् इव राम- सेतुना कुम्भीनसीकुक्षिमू इव लवणोत्पत्तिस्थानं व्याकरणम् इव [वितत⁵]स्त्रीनदीकृत्यबहुलं राजकुलम् इव दृश्यमानम- हापात्रं हस्तिबन्धम् इव वारिगतानेकना[270]ग(106)मुच्य- मान(शूत्)कारं विश्वामित्रपुत्रवर्गम् इव अम्भोज(चारु)म- त्स्योपशोभितं सत्पुरुषम् इव गोत्र्(आतिशयं) साधुम् इवा ऽच्यु- तस्थिति रमणीयं सुनृ(पतिं⁶) इव सज्जनक्रमकरं कृतम- न्युम् इव करतोयाप्लुत[271]मुखं विरहिणम् इव चन्दनोद- कषिक्तं विलासिनम् इव नर्मदानुगतं (राशिम् इव समीनकुली- रं शृङ्गारिणम् इवा ऽनेकमुक्ताऽलंकृतं) उद्धृतकालकूटम् अपि प्रकटितविषराशिम् अतिवृद्धम् अपि सुन्दरी[परि]वृत(ओप्⁷)अकण्ठं (107) सुरोत्पत्तिस्थानम् अप्य् असुराधिष्ठितं जल[272][नि]धिम् अपश्यत्. अचिन्तयच् च अहो मे कृतापकारेणा ऽपि विधिना उपकृतिर् एव कृता यद् अयं लोचनगोचरतां (गतस्) समुद्रः तद् अत्र देहं (त्यजामि) [प्रियाविरहाग्निं निर्वापयामि]. यद्य् अप्य् अना- तुरस्या ("त्म⁸)त्यागो न विहितः तथा ऽपि (खलु नः कार्यं) न [खलु] सर्वस् (सर्वं⁹) कार्यम् (एव) करोत्य् [इत्य्¹⁰] असारे सं- सारे. केन किन् [273] (नाम¹¹) न कृतं. तथा हि गुरुदार(हर- ¹ So also Hall's manuscripts E, F, H, and the commentator Jagaddhara. ² Srirangam text and Trichinopoly ed., tālī. ³ Hall's manuscript D also has carita. ⁴ So also Hall's manuscripts A, D, E. ⁵ Hall's manuscripts A, B, C, F, G, H also omit vitata. ⁶ So also Hall's manuscripts A, B, C, E, F, G. ⁷ Cf. parivṛtōpakaṇṭham in Tel. ed. 61, Grantha ed., and Hall's manuscripts B, E. ⁸ So also Hall's manuscripts C, D. ⁹ So also Hall's manuscripts C, D. ¹⁰ Trichinopoly ed., iha. ¹¹ So also Hall's manuscripts C, D, H.