भारतकोश
वायु पुराण

वायु पुराण

Vayu Purana

महर्षि वेदव्यास / अनुवादक: पं० तारिणीश झा द्वारा

स्रोत: हिन्दी साहित्य सम्मेलन, प्रयाग · हिन्दी साहित्य सम्मेलन, प्रयाग (उद्गम)

DevanagariHindipublished465 पृष्ठ

पृष्ठ 344, कुल 465 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 344

[अ०९२श्लो०५९-८३] वायुपुराणम् ३३५ ( चन्द्रवंशकीर्तनम् )

एवं वाराणसी शप्ता अविमुक्तं च कीर्तितम् । यस्मिन्वसति वै देवाः सर्ववेदनमयस्कृताः ॥ युगेषु त्रिषु धर्मात्मा सह देव्या महेश्वरः ॥ ५९ अन्तर्धानं कलौ याति तत्पुरं तु महात्मनः । अन्तर्हिते पुरे तस्मिन्पुरी सा वसते पुनः ॥ ६० एवं वाराणसी शप्ता निवेशं पुनरागता । भद्रश्रेण्यस्य पुत्राणां शतमुत्तमधन्विनाम् ॥ ६१ हत्वा निवेशयामास दिवोदासो नराधिपः । भद्रश्रेण्यस्य राज्यं तु हतं तेन बलीयसा ॥ ६२ भद्रश्रेण्यस्य पुत्रस्तु दुर्दमौ नाम नामतः । दिवोदासेन बालेति घृणया स विवर्जितः ॥ ६३ दिवोदासाद्दृषद्वत्यां वीरो जज्ञे प्रतर्द्दनः । तेन पुत्रेन बालेन प्रहतं तस्य वै पुनः ॥ ६४ वैरस्यान्तं महाराज्ञा तदा तेन विधित्सता । प्रतर्द्दनस्य पुत्रौ द्वौ वत्सो गर्गश्च विश्रुतः ॥ ६५ वत्सपुत्रो ह्यलर्कस्तु संततिस्तस्य चाऽऽत्मजः । अलर्कं प्रति राजर्षिगीतश्लोको पुरातनौ ॥ ६६ षष्टिवर्षसहस्त्राणि षष्टिवर्षशतानि च । युवा रूपेण संपन्नो ह्यलर्कः काशिसत्तमः ॥ लोपामुद्राप्रसादेन परमायुरवाप्तवान् ॥ ६७ शापस्यान्ते महाबाहुर्हत्वा क्षेमकराक्षसम् । रम्यमावासयामास पुरीं वाराणसीं नृपः ॥ ६८ सूनतेरपि दायादः सुनीथो नाम धार्मिकः । सुनथिस्य तु दायादः सुकेतुर्नाम धार्मिकः ॥ ६९ सुकेतुतनयश्चापि धर्मकेतुरिति श्रुतिः । धर्मकेतोस्तु दायादः सत्यकेतुर्महारथः ॥ ७० सत्यकेतुसतश्चापि विभुर्नाम प्रजेश्वरः । सुविभुस्तु विभोः पुत्रः सुकुमारस्ततः स्मृतः ॥ ७१ सुकुमारस्य पुत्रस्तु धृष्टकेतुः स धार्मिकः । धृष्टकेतोस्तु दायादो वेणुहोत्रः प्रजेश्वरः ॥ ७२ वेणुहोत्रसुतश्चापि गार्ग्यो वै नाम विश्रुतः । गार्ग्यस्य गर्भूमिस्तु वात्स्यो वत्सस्य धीमतः ॥ ७३ ब्राह्मणा क्षत्रियाश्चैव तयोः पुत्राः सुधार्मिकाः । विक्रान्ता बलवन्तश्च सिंहतुल्यपराक्रमाः ॥ ७४ इत्येते काश(श्य)पाः प्रोक्ता रजेरपि निबोधत । रजेः पुत्रशतान्यासन्पञ्च वीर्यवतो भुवि ॥ राजेयमिति विख्यातं क्षत्रमिन्द्रभयावहम् ॥ ७५ तदा दैवासुरे युद्धे समुत्पन्ने सुदारुणे । दैवाश्चैवासुराश्चैव पितामहमथाब्रुवन् ॥ ७६ आवयोर्भगवन्युद्धे विजेता को भविष्यति । ब्रूहि नः सर्वलोकेश श्रोतुमिच्छामहे वयम् ॥ ७७

ब्रह्मोवाच-- येषामर्थाय सङ्ग्रामे राजिरात्तायुधः प्रभुः । योत्स्यते ते विजेष्यन्ति त्रींल्लोकान्नात्र संशयः ॥ ७८ राजिर्यस्ततो लक्ष्मीर्यतो लक्ष्मीस्ततो धृतिः । यतो धृतिस्ततो धर्मो यतो धर्मस्ततो जयः ॥ ७९ तद्देवा दानवाः सर्वे ततः श्रुत्वा रजेर्जयम् । अभ्ययुर्जयमिच्छन्तः स्तुवन्तो राजसत्तमम् ॥ ८० ते हृष्टमनसः सर्वे राजानं देवदानवाः । ऊचुरस्मज्जय्याय त्वं गृहाण वरकार्मुकम् ॥ ८१

राजिरुवाच-- अहं जेष्यामि वा युद्धे देवाञ्शक्रपुरोगमान् । इन्द्रो भवामि धर्मात्मा ततो योत्स्यामि संयुगे ॥ ८२

दानवा ऊचुः-- अस्माकमिन्द्रः प्रह्लादस्तस्यार्थे विजयामहे । अस्मिंस्तु समये राजंस्तिष्ठेया देवनोदिते ॥ ८३