वायु पुराण

[अ०९५-९६श्लो०३३-४८।१-४] वायुपुराणम् ३४५ ( विष्णुवंशवर्णनम् )

तस्याऽऽसीद्विज्यो युद्धे ततः कन्यामवाप सः। भार्यामुवाच राजा स स्नुषेति तु नरेश्वरः॥ ३३ एवमुक्ताऽब्रवीदेनं कस्येयं ते स्नुषेति सा। यस्ते जनिष्यते पुत्रस्तस्य भार्या भविष्यति॥ ३४ तस्य सा तपसोग्रेण सैव्या वैशं प्रसूयत। पुत्रं विदर्भं सुभगा सैव्या परिणता सती॥ ३५ राजपुत्रौ तु विद्वांसौ स्नुषायां क्रथकौशिकौ। पुत्रौ विदर्भोऽजनयच्छूरौ रणविशारदौ॥ ३६ लोमपादं तृतीयं तु पश्चाज्जज्ञे सुधार्मिकम्। लोमपादात्मजो वस्तुराहतितस्तस्य चाऽऽत्मजः॥ ३७ कौशिकस्य चिदिः पुत्रस्तस्माच्चैद्या नृपाः स्मृताः। क्रथो विदर्भपुत्रस्तु कुन्तिस्तस्याऽऽत्मजोऽभवत् कुन्तेर्धृष्टसुतो जज्ञे पुरो धृष्टः प्रतापवान्। धृष्टस्य पुत्रो धर्मात्मा निर्वृतिः परवीरहा॥ ३९ तस्य पुत्रो दशार्हस्तु महाबलपराक्रमः। दशार्हस्य सुतो व्योमा ततो जीमूत उच्यते॥ ४० जीमूतपुत्रो विकृतिस्तस्य भीमरथः सुतः। अथ भीमरथस्याऽऽसीत्पुत्रो रथवरः किल॥ ४१ दाता धर्मरतो नित्यं सत्यशीलपरायणः। तस्य पुत्रो नवरथस्ततो दशरथः स्मृतः॥ ४२ तस्य चैकादशरथः शकुनिस्तस्य चाऽऽत्मजः। तस्मात्करम्भको धन्वी देवरातोऽभवत्ततः॥ ४३ देवक्षत्रोऽभवद्राजा देवरातिर्महाशयाः। देवक्षत्रसुतो जज्ञे देवनः क्षत्रनन्दनः॥ ४४ देवनात्स मधुर्र्जज्ञे यस्य मेघार्थसंभवः। मधोश्चापि महातेजा मनुर्मनुवशस्तथा॥ ४५ नन्दनश्च महातेजा महापुरुवशस्तथा। आसीत्पुरुवशात्पुत्रः पुरुद्वान्पुरुषोत्तमः॥ ४६. जज्ञे पुरुद्वतः पुत्रो भद्रवत्यां पुरूद्वहः। ऐक्ष्वाकी त्वभवद्भार्या सत्त्वस्तस्यामजायत॥ सत्त्वात्सत्त्वगुणोपेतः सात्त्वतः कीर्तिवर्धनः॥ ४७ इमां विसृष्टिं विज्ञाय ज्यामघस्य महात्मनः। प्रजावानेति सायुज्यं राज्ञः सोमस्य धीमतः॥ ४८

इति श्रीमहापुराणे वायुप्रोक्ते ज्यामघवॄत्तान्तकथनं नाम पञ्चनवतितमोऽध्यायः॥९५॥ आदितः श्लोकानां समष्ट्यङ्काः—८४३२

---

अथ षण्णवतितमोऽध्यायः।

विष्णुवंशवर्णनम्।

सूत उवाच— सात्वती रूपसंपन्ना कौशल्या सुषुवे सुतान्। भजिनं भजमानं च दिव्यं देवावृधं नृपम्॥ १ अन्धकं च महाभोजं वृष्णिं च यदुनन्दनम्। तेषां हि सर्गाश्चत्वारः शृणुध्वं विस्तरेण वै॥ २ भजमानस्य शृङ्गय्यां बाह्यश्चोपरि बाह्यकः। शृङ्गपस्य सुते द्वे तु बाह्यकस्ते उदावहत्॥ ३ अस्य भार्ये भगिन्यौ ते प्रसूतेति सुतान्बहून्। निमिश्व पणवश्चैव वृष्णिः परपुरंजयः॥ ४

४४