वायु पुराण

३९२ श्रीमद्वैपायनमुनिप्रणीतम्- [अ०१००श्लो०८७-११०] ( मन्वन्तरनिसर्गादिकथनम् )

हरिता रोहिताश्चैव [ + देवाः सुमनसस्तथा । सुकर्माणः सुपाराश्च पञ्च देवगणाः स्मृताः ॥ ८७ ब्रह्मणो मानसा ह्येत एकैको दशको गण । अरुन्तिजो हविश्चैव ] विद्वान्यश्च सहस्रशः ॥ ८८ पर्वतानुचरश्चैव अपोंऽशुश्च मनोजवः । ऊर्जा स्वाहा स्वधा तारा दशैते हरिताः स्मृताः ॥ ८९ तपोजानिभृतिश्चैव वाचा बन्धुश्च यः स्मृतः । रजश्चैव तु राजश्च स्वर्णपादस्तथैव च ॥ ९० व्युष्टिर्विधिंश्च वै देवो दशैते रोहिताः स्मृताः । उषिताद्यास्तु ये देवास्त्रयस्त्रिंशत्प्रकीर्तिताः ॥ ९१ देवान्सुमनसां विद्धि सुकर्माणो निबोधत । सुपर्वा वृषभः पृष्टः कृषिद्युम्नो विपश्चितः ॥ ९२ विक्रमश्च क्रमश्चैव निभृतः कान्त एव च । एते सुकर्माणो देवा सुतांश्चैषां निबोधत ॥ ९३ वर्णोदितस्तथा जिष्णो वर्चस्वी द्युतिमान्हविः । शुभो हविष्कृतारत्नाप्तिर्व्यापृथो वशमस्तथा ॥ ९४ सुपारा मानतो (श्च गणा) स्त्वेते देवा वै संमकीर्तिताः । तेषामिन्द्रस्तु विज्ञेय ऋतधामा महायशाः ॥ ९५ धृतिर्वसिष्ठपुत्रस्तु शास्त्रेयः सुतपातस्तथा । तपोमूर्तिश्चाङ्गिरसस्तपस्वी काश्यपस्तथा ॥ ९६ तपोऽशयानः पौलस्त्यः पुलहश्च तपोरतिः । भार्गवः सप्तमस्तेषां विज्ञेयस्तु तपोमतिः ॥ ९७ एते सप्तर्षयः सिद्धा अन्ये सावर्णीकेऽन्तरे । देववानुपदेवश्च देवश्रेष्ठो विदूरथः ॥ ९८ मित्रवान्मित्रबिन्दुश्च मित्रसेनो ह्यमित्रहा । मित्रबाहुः सुतर्चाश्च द्वादशैते मनोः सुताः ॥ ९९ त्रयोदशे तु पर्याये भाव्या रौच्यान्तरे पुनः । त्रय एव गणाः प्रोक्ता देवानां तु स्वयंभुवा ॥ १०० ब्रह्मणो मानसाः पुत्रास्ते हि सर्वे महात्मनः । सुत्रामाणः सुधर्माणः सुकर्माणश्च ते त्रयः ॥ १०१ त्रिदशानां गणाः भोक्ता भविष्याः सोमपायिनः । त्रयस्त्रिंशद्देवतायाः प्राभविष्यन्त याज्ञिकैः ॥ १०२ आज्येन पृषदाज्येन ग्रहश्रेष्ठेन चैव हि । देवैर्देवास्त्रयस्त्रिंशत्पृथक्त्वेन निबोधत ॥ १०३ सुत्रामाणः प्रयाज्यास्तु आज्यपा नाम सांप्रतम् । सुकर्मणोऽनुयाज्यास्तु पृषदाज्याशिनस्तु ये ॥ १०४ उपयाज्याः सुधर्माण इति देवाः प्रकीर्तिताः । दिवसपतिर्महासत्त्वस्तेषामिन्द्रो भविष्यति ॥ १०५ पुलहात्मजपुत्रास्ते विज्ञेयास्तु रुचे सुताः । अङ्गिराश्चैव धृतिमान्पौलस्त्यः पथ्यवांस्तु सः ॥ १०६ पौलहस्तत्त्वदर्शी च भार्गवश्च निरुत्सकः । निष्पकस्तथाऽऽत्रेयो निर्मोहः कश्यपस्तथा ॥ १०७ स्वरूपश्चैव वासिष्ठः सप्तैते तु त्रयोदशे । चित्रसेनो विचित्रश्च तपोधर्मधृतो भवः ॥ १०८ अनेकक्षश्चबद्धश्च सुरसो निर्भयः पृथः । रौच्यस्यैते मनोः पुत्रा ह्यन्तरे तु त्रयोदशे ॥ १०९ चतुर्दशे तु पर्याये भौतस्याप्यन्तरे मनोः । देवतानां गणाः पञ्च प्रोक्ता ये तु भविष्यति ॥ ११०

---

• धनुश्चिह्नान्तर्गतग्रन्थो ग. पुस्तके नास्ति !