भारतकोश
वेद स्वरूप विमर्श (स्वामी करपात्री जी महाराज - अपौरुषेय वेद-प्रामाण्य एवं वैदिक समन्वय)

वेद स्वरूप विमर्श (स्वामी करपात्री जी महाराज - अपौरुषेय वेद-प्रामाण्य एवं वैदिक समन्वय)

Veda Swaroop Vimarsha of Swami Karpatri Maharaj

धर्मसम्राट् स्वामी करपात्री जी महाराज द्वारा

DevanagariHindipublished237 पृष्ठ

पृष्ठ 87, कुल 237 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 87

१५० वेदस्वरूप-विमर्शः यदप्युक्तम्—"स्वाध्यायेन पुनःपुनरनुष्ठितेन प्राणापानयोरापेक्षिकं साम्यं जायते। तदानीं स्थूलवायोः सूक्ष्मतासम्पत्तौ सूक्ष्मे ब्रह्मबिले सूक्ष्मस्य वायोः शनैः सञ्चारो भवति। तदनु मनोऽपि भूतासङ्गं परित्यज्य तदन्तः सञ्चरितुमुपसङ्क्रमते। इन्द्रियाधीनं बहिर्मुखं संस्कारकलुषं मनस्तस्मिन् ब्रह्मपथे प्रविशद् इन्द्रियेभ्यः प्रत्याहृतं स्वत एव भवति। स्वाध्यायकालीनप्रयत्नसमुत्थः शब्दः प्राणमनसोर्विरलिमप्राप्तौ अनाहता- खरूपे नादमये शब्दे तादात्म्यं गच्छति। वायुसंक्षोभजन्यस्य तरङ्गस्य वायूपशमे जलस्वरूपे विलयवत् अन्तः प्रविशन्नपि शब्दो वायुमनसोः क्रमसंस्कारमहिम्ना अधिकाधिकं संस्कृतो भवति। इयमेव अन्तःसङ्कल्प- रूपाया मध्यमाया वाचो भूमिः। इत ऊर्ध्वमपि वाचः संस्कारे क्रिय-