भारतकोश
वेदान्तसार (नृसिंहसरस्वती टीका व हिन्दी व्याख्या सहित)

वेदान्तसार (नृसिंहसरस्वती टीका व हिन्दी व्याख्या सहित)

Vedantasara by Sadananda Yogindra

सदानन्द योगीन्द्र द्वारा

स्रोत: खेमराज श्रीकृष्णदास · खेमराज श्रीकृष्णदास · 1940 (उद्गम)

DevanagariSanskritpublished145 पृष्ठ

पृष्ठ 71, कुल 145 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 71

संस्कृतटीका-भाषाटीकासमेत । ( ७१ ) (सं०टी०) ननु पुत्रादिशून्यपर्यन्तानामनात्मत्वे सिद्धे क- स्तर्ह्यहंप्रत्ययविषय आत्मेत्याशंक्य आस्थूलादिनिषेधवा- क्यजातबोधितं "सत्यंज्ञानमनंतंब्रह्म" इत्यादिविधिवाक्यकोटि- बोधितं यत्सत्यं ज्ञानानंताद्वयं ब्रह्म तदेवाहंप्रत्ययालंबनमिति प्रबलश्रुतियुक्त्यनुभवैः प्रतिपादयितुमाह। किंचेति। अस्थूलादि- प्रबलश्रुतिवाक्यैः पुत्रादिशून्यपर्यन्तात्मातिरिक्तात्मस्वरूपप्रति- पादनात् पुत्रादीनां जडत्वादिहेतुभिरनात्मत्वमित्यर्थः । अस्मि- न्नर्थे प्रबलविद्वदनुभवं प्रमाणयति । अहमिति । पुत्रादिश्रुत्या- दीनां दौर्बल्यं दर्शयति । तत्तदिति । यतः पुत्रादीनां जडत्वादि- हेतुभिरनात्मत्वमतः पुत्रादिभासकं नित्यशुद्धत्वादिस্বরূপमेवा- त्मवस्त्वित्यर्थः । नहीदं विरुद्धं यत्पुत्राणामात्मत्वप्रतिपादकश्रु- तीनामप्रामाण्यं अस्थूलादिश्रुतीनां प्रामाण्यमिति न हि वे- दवाक्येषु केषांचिदप्रामाण्यं केषांचित्प्रामाण्यमिति चाशक्यं प्रतिपादयितुम् । एवं चेत्पुत्रादिश्रुतीनां प्रामाण्यमस्थूलादिवा- क्यानामप्रामाण्यमिति वैपरीत्यं किं न स्यात् । वेदवाक्यत्वा- विशेषात् । किंच केषांचिद्वेदवाक्यानामप्रामाण्यं केषांचिद्वे- दवाक्यानां प्रामाण्यं प्रतिपादनार्थमिदं प्रकरणमारब्धं अतः कथं निर्णय इति चेत्, उच्यते । पुत्रादिश्रुतीनां सर्वथैव प्रामाण्यं नास्तीत्यस्माभिर्न निषिध्यते किंत्वस्थूलादिप्रबलश्रुतिस्मृति- न्यायविरोधात्स्वार्थे तात्पर्याभावात्तेषां स्थूलारुंधतीन्यायेन पूर्वपूर्वनिराकरणद्वारा सूक्ष्मसूक्ष्मवस्तूपदेशे तात्पर्यमिति एता- वदेव प्रतिपाद्यते । तथाहि ध्रुवमरुंधतीं च दर्शयतीति विधि-