भारतकोश
वेदान्तसार (नृसिंहसरस्वती टीका व हिन्दी व्याख्या सहित)

वेदान्तसार (नृसिंहसरस्वती टीका व हिन्दी व्याख्या सहित)

Vedantasara by Sadananda Yogindra

सदानन्द योगीन्द्र द्वारा

स्रोत: खेमराज श्रीकृष्णदास · खेमराज श्रीकृष्णदास · 1940 (उद्गम)

DevanagariSanskritpublished145 पृष्ठ

पृष्ठ 87, कुल 145 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 87

संस्कृतटीका-भाषाटीकासमेत । (८७) त्व में प्रत्यक्षादि प्रमाणका विरोध होनेसे “नीलमुत्पलम्” इ- सके वाक्यार्थकी तरह “तत्त्वमसि” इसका वाक्यार्थ सङ्गत नहीं होता है ॥ ७९ ॥ अत्र तु गङ्गायां घोषः प्रतिवसतीतिवज्जहल्लक्षणा न सङ्गच्छते । तत्र तु गङ्गाघोषयोराधाराधेयभाव- लक्षणस्य वाक्यार्थस्याशेषतो विरुद्धत्वाद्वाच्यार्थ- मशेषतः परित्यज्य तत्सम्बन्धितीरलक्षणया यु- क्तत्वाज्जहल्लक्षणा सङ्गच्छते । अत्र तु परोक्षत्वाप- रोक्षत्वादिविशिष्टचैतन्यैकत्वरूपस्य वाक्यार्थ- स्य भागमात्रे विरोधाद्भागान्तरमपरित्यज्यान्यल- क्षणाय अयुक्तत्वाज्जहल्लक्षणा न सङ्गच्छते ॥८०॥ ( सं०टी० ) ननु तत्त्वमस्यादिवाक्यमखंडार्थं कथं बो- धयति जहल्लक्षणया वा किमजहल्लक्षणया आहोस्विज्जहद- जहल्लक्षणयेति त्रिधा विकल्पः। आद्ये दूषणमाह। अत्र त्वि- ति । तत्त्वमसीतिवाक्ये जहल्लक्षणा न संगच्छत इत्यन्वयः । तदेव दर्शयितुं जहल्लक्षणाया उदाहरणं तावदाह । गंगाया- मिति । मानान्तरविरोधे तु मुख्यार्थस्यापरिग्रहे ‘मुख्यार्थेना- विनाभूते प्रवृत्तिर्लक्षणेष्यते’ इति वचनाद्गंगायां घोषवत्त्वासं- भवाद्गंगायां घोष इति वाक्यस्य मुख्यार्थविरोधे सति मु- ख्यार्थं परित्यज्य लक्षणया वृत्त्या तत्संबंधिनि तीरे घोषाव- स्थानप्रतिपादनात्तत्र जहल्लक्षणांगीकारो युज्यत इत्याह । तत्र त्विति । तत्र तु गंगौघोषयोराधाराधेयभावलक्षणां सर्वथा प-