विक्रमोर्वशीयम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)

चतुर्थोऽङ्कः । ८९ अहोरात्तं अदिवाहेदि । (नभोऽवलोक्य ।) इमिणा उण णिव्विदाण वि उक्कण्ठाकारिणा मेहोदएण अप्पत्तीआरो भविस्सदि त्ति तक्केमि । (अनन्तरे जम्भरिका ।) सहअरिदुक्खालिद्धअ सरवरअम्मि सिणिद्धअम् । अविरलबाप्पकलोलअ तम्मइ हंसीजुअलम् ॥ २ ॥ सहजन्‍या—सहि, अपि कोवि समागमोवाओ । चित्तलेखा—गौरीचरणरागसंभव संगगमणिं वज्जिअ कुदो से समागमोवाओ । सहजन्‍या—णँ तादिसा आकिदिविसेसा चिरं दुक्खभाअणो निर्वृतानामप्युत्कण्ठाकारिणा मेघोदयेनाप्रतीकारो भविष्यतीति तर्कयामि । १ सहचरीदुःखार्दितं सरोवरे स्निग्धम् । अविरलबाष्पकलोलं ताम्यति हंसीयुगलम् ॥ २ सखि, अपि कोऽपि समागमोपायः । ३ गौरीचरणरागसंभवं संगमणिवर्जयित्वा कुतोऽस्य समा- गमोपायः । ४ न तादृशा आकृतिविशेषाश्चिरं दुःखभाजो भवन्ति । तदवश्यं तन्नामस्मिरसुलभतीभूतमन्वर्थं हित्वा अवशिष्टेन होरात्रमतिवाहयति। अने न पुनर्निवृतानामप्युत्कण्ठाकारिणा मेघोदयेनाप्रतीकारो भविष्यतीति तर्कयामि ॥ अनन्तरे जम्भरिकेति । जम्भा वा गीतिर्भेदः । तथा चाह भरतः— सह हो । सहचरीशब्दात् ततोऽयमस्य यत्र श्रुतो । राज्ञो हि मुखे शुचिः सा लम्भनं ॥ इति । तस्याश्च रूपं लभते वारिणा कल्पयन् मुखं कुर्यात्कुर्यात् पूर्वोक्तपदसंकोचात् न हीति श्रीहर्षदेवस्य वचनं पुनः सहचरी इत्येव घटते श्रीहर्षपदमिश्रितत्वं तथा चोक्तम् अचिरप्रणयवत्या इदं क्रोष्टुकी ॥ १ ६९१ ॥ सहजन्या । * अपि कोऽपि समागमोपायः । चित्रलेखा । वि । से इति अस्या अपि न कुतोऽस्य समागमोपायः । सहजन्‍या न तादृशा आकृतिविशेषाः * अपी इत्यादौ ॥२७६८/६६८