विक्रमोर्वशीयम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)
Vikramorvashiyam of Kalidasa with Hindi Commentary
महाकवि कालिदास / पं. विश्वनाथ शास्त्री द्वारा
पृष्ठ 143, कुल 168 में से
संदर्भ में पढ़ें१०० विक्रमोर्वशीये अच्छादाविरहिदेण मोलिरअणदाए जोइदो मणी आमिससङ्किणा गिद्धेण आक्खित्तो । विदूषकः—(आकर्ण्य ।) अधाहिदं अधाहिदम् । परमबहुमदो क्खु तव वअस्स संगमणीओ णाम चूडामणी । अदो क्खु असम- त्तेणेवत्थो एव्व तत्तभवं आसणादो उट्ठिदो । ता पासपरिवत्ती होमि । (इति निष्क्रान्तः ।) प्रवेशकः । (ततः प्रविशति राजा सूतश्च धनुर्द्धेधकौ परिजनश्च ।) राजा—वेधक वेधक, आत्मनो वधमाहर्त्ता कासौ विहगतस्करः । येन तद्यथम् स्तेयं गोपुरेव गृहे कृतम् ॥ १ ॥ किरातः—ऐसो अग्गमुहल्लग्गहेमसूत्तेण मशिणा अणुरञ्जअन्तो विअ आआसं भमदि । नोऽष्मरोविरहितेन मौलिचित्रतायां योजितो मणिरमिषशङ्किना गृध्रेणा- क्षिप्तः । १ अत्याहितमत्याहितम् । परमबहुमतः खलु तव वयस्य संगमनीयो नाम चूडामणिः । अतः प्रत्यक्षमानेपथ्य एव तत्रभवानासनत उत्थितः । तत्पार्श्ववर्ती भवामि । २ एषोऽग्रमुखग्रहममुखेण मणिनानुग्रवप्रियाकाशं भ्रमति । तोधिरहितव अथ हूवा आर्अरलतया योजितो मणिरमिषशङ्किना गृध्रेणा- क्षिप्तः । गमन ताउटतडम् इति त्रिकाण्डी ॥ विदूषकः । अत्यादिश्रणा- हितम् । अत्यहित महाभीति कर्म भीषानपेक्षिक' इति त्रिकाण्डी । परमबहु- मतः खलु तव वयस्य संगमनीयो नाम चूडामणिः । अतः प्रत्यग्रमानेपथ्य एव तत्रभवानासनत उत्थितः । तत्पार्श्ववर्ती भवामि । प्रवेशकलक्षणमु- क्तम् । वेधक इति दिशाटनम् । इषिदृषक इत्यपि ॥ आत्मनो वधमाह- र्तेति । शस्त्रहस्तः तद्यथमभयम् । गोमु पलङ्कृत ॥ १ ॥ किरातः । ल्नेन्मुन्तरप्रहेशगुदत्त मणितनुरञ्जवशिकदाथ भ्रमती । 'मुखकोटिलग्न- इ