विक्रमोर्वशीयम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)
Vikramorvashiyam of Kalidasa with Hindi Commentary
महाकवि कालिदास / पं. विश्वनाथ शास्त्री द्वारा
पृष्ठ 147, कुल 168 में से
संदर्भ में पढ़ेंAn accurate line-by-line transcription of the Devanagari text from the image:
१२६ विक्रमोर्वशीये राजा—कथमेतत् । सखे, अनिमिषा वियुक्तोऽहमुर्वश्या । न कदाचिदपि तत्रभवती गर्भाविर्भूतदोहदाप्युपलक्षिता । कुत एव प्रसूति । किं तु आविलपयोधराग्रं लवलीदलपाण्डुराननच्छायम् । कतिचिदहनि शरीरं श्वथवलयमिवाभवत्तस्या ॥ ८ ॥ विदूषकः—मा मव मानुसीधम्मं दिव्वाए ताए संभावेदु । पभावगूढाइं ताण चरिदाइं । राजा—अस्तु तावदेव यथाह भवान् । पुत्रसंवरणे किमिव कारणं तत्रभवत्या । विदूषकः—मा बुद्धी म राजा परिहरिस्सदि त्ति । राजा—कृतं परिहासेन । चिन्त्यताम् । विदूषक —को देवरहस्साइं तकइस्सदि । कञ्चुकी—(प्रविश्य ।) जयति जयति देव । देव, च्यवनाश्र- मात्कुमारं गृहीत्वा तापसी संप्राप्ता देवं द्रष्टुमिच्छति । राजा—उभयमप्यविलम्बितं प्रवेशय । कञ्चुकी—यदाज्ञापयति देवः । (इति निष्क्रम्य तापसीसहिते कुमारं मादाय प्रविष्टः ।) १ मा भवांमानुषीधर्मं दिव्यायास्तस्याः संभावयतु । प्रभावगूढानि तासां चरितानि । २ मा बुद्धौ मां राजा परिहरिष्यतीति । ३ को देवरहस्यानि तर्कयिष्यति । राज्ञः पिहत्वात्तदन इति सागरः ॥ अनिमिषी देववनिते। अन्यत्र नेमिनेमस श्चात् इत्यपि क्वचित्पाठः । सवमत्राच्छादनं यह्नेसशदाने पनेऽपि च इति कोषः ॥ आविषेति । आविलं मलिनम् । लवली लताविशेषः । छा येति केचित् । आननं मुखम् । आनीलचूचुकान्नम् इत्यपि पाठः । चूचुकं तु कुचाग्रं स्यात् इत्यमरः ॥ ८ ॥ विदूषकः । मा भवांमानुषीधर्मं दिव्यायास्तस्याः संभावयतु । प्रभा- वगूढानि तासां चरितानि ॥ संवरणं गोपनम् ॥ विदूषकः । मा बुद्धौ मां राजा परिहरिष्यतीति ॥ विदूषकः । को देवरहस्यानि तर्कयिष्यति ॥ उभयम् । कुमा-