भारतकोश
विक्रमोर्वशीयम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)

विक्रमोर्वशीयम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)

Vikramorvashiyam of Kalidasa with Hindi Commentary

महाकवि कालिदास / पं. विश्वनाथ शास्त्री द्वारा

DevanagariSanskritpublished168 पृष्ठ

पृष्ठ 161, कुल 168 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 161

१३८ विक्रमोर्वशीये राजा—अय विष्टरोऽनुगृह्यताम् । (नारदश्चोपविष्टः । सर्वे नारदमनूपविशन्ति ।) राजा—(सविनयम् ।) भगवन्, किमागमनप्रयोजनम् । नारद —राजन्, श्रूयतां महेन्द्रसंदेशः । राजा—अवहितोऽस्मि । नारदः—प्रभावदर्शी मघवा वनगमनाय कृतबुद्धिं भवन्तमनु- शास्ति । राजा—किमाज्ञापयति । नारद —त्रिकालदर्शिभिरादिष्टः सुरासुरविमर्दो भावी । भवांश्च सांयुगीनः सहायः । तेन न त्वया शस्त्रन्यासः कर्त्तव्यः । इयं चोर्वशी यावदायुस्तव सहधर्मचारिणी भवत्विति । उर्वशी—(अपवार्य ।) सल्लं णिअ हिअआदो अवणीदम् । राजा—परमनुगृहीतोऽस्मि परमेश्वरेण । नारद —युक्तम् । त्वत्कार्यं वासवः कुर्यात्त्वं च तस्येष्टकार्यकृत् । सूर्यं संवर्धयत्यग्निर्निशि सूर्यः सतेजसा ॥ २० ॥ (आकाशमवलोक्य ।) रम्भे, उपनीयतां मघोनः संभृतः कुमारस्या- भिषेकः । १ शल्यमिव हृदयादपनीतम् । विष्टरं भासनम् । अवसरं तु मुक्त्वा स्वात्मानमपि महीतले इति शुल्कात् ॥ प्रभावगः पश्यति तथाऽऽह ॥ त्रिकालज्ञानांस्त्रिकालविद्भिर्भावी भविष्यात्सुरा- सुरविमर्दनं देवासुरसङ्ग्रामं भावि २ भविष्यति । संयुगे युद्धे साधुः सांयुगीनः । सांयुगीनः रणे साधुः इति त्रिकाण्डः । शस्त्रन्यासः शस्त्रत्यागः । यावदायुषा वयोऽवम् च उर्वशी । एतन्निव हृदयादपनीतम् । स्वाशायमिति । सः एष इन्द्रः । इष्टानि कार्याणि करोति तादृक् । अभिप्रायो हि निशि सूर्यमग्नय स्थितं रात्रिः सूर्यस्तमग्निमंहति ५ ततो प्रैऽग्निः ॥ २० ॥ रम्भा । अयम