विक्रमोर्वशीयम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)

२४ विक्रमोर्वशीये उर्वशी—अलं पडिहासेन। मोआवेहि दाव णं। चित्रलेखा—आम्, दुम्मोआ विअ मे पडिहादी। तहा वि मोआविसं दाव। उर्वशी—(भिन्नं कृत्वा) पिअसहि, सुमरेहि महु एदं स- अणो वअणम्। राजा—(स्वगतम्।) प्रियमाचरितं लते त्वया मे गमनेऽस्या क्षणविघ्नमाचरन्त्या। यदियं पुनरप्यपाङ्गनेत्रा परिवृत्तार्धमुखी मया हि दृष्टा ॥ १८ ॥ (चित्रलेखा मोचयति। उर्वशी राजानमालोकयन्ती सनिःश्वासं सखीजनमु- पेत्य पश्यति।) सूत—आयुष्मन्, अदः सुरेन्द्रस्य कृतापराधा- न्प्रक्षिप्य दैत्याँल्लवणाम्बुराशौ। वायव्यमस्त्रं शरधिं पुनस्ते महोरगः श्वभ्रमिव प्रविष्टम् ॥ १९ ॥ राजा—तेन ह्युपक्षेपय रथम्, यावदारोहामि। (सूतस्तथा करोति। राजा नाट्येन रथमारोहति।) १ अलं परिहासेन। मोचय तावदेनाम्। २ आम्, दुर्मोच्येव मे प्रतिभाति। तथापि मोचयिष्ये तावत्। ३ प्रियसखि स्मरस्व खल्वेतदात्मनो वचनम्। अशक्या मोचयितुम् ॥ उर्वशी। अलं परिहासेन। मोचय तावदेनाम् ॥ चित्र- लेखा। आम् दुर्मोच्येव मे प्रतिभाति। तथापि मोचयिष्ये तावद् ॥ उर्व- शी। प्रियसखि स्मरस्व खल्वेतदात्मनो वचनम् ॥ प्रियमिति। आचरितं कृतम्। क्षणमात्रं विघ्नम् क्षण उत्सवस्तद्रूपं विघ्नमिति वा। परिवृत्तमर्धं मुखं यस्या अत एवापाङ्गामुक्ते नेत्रे यस्या एतादृशी दृष्टा। यद्वा अपाङ्गो मदनस्तन्न- नकं नेत्रं यस्यास्तादृशी ॥ १८ ॥ अद इति । वायुर्देवतास्येति वायव्यम्। दारधिं निषङ्गम्। श्वभ्रं रन्ध्रम्। 'रन्ध्रं श्वभ्रं वपा शुषि' इति त्रिकाण्डी ॥ १९ ॥