विक्रमोर्वशीयम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)

प्रथमोऽङ्कः । १५ सुन्दरी—(साकूतं राजानमवलोक्य सलज्जं ) अवि णाम पुणो वि रम्मारिए वणं देक्खिस्सं । (इति ससख्या सह सत्वरं निष्क्रान्ता ।) राजा—(दीर्घं निःश्वस्य ।) अहो, दुर्लभाभिलाषी मदनः । एषा मयि मे प्रसभे शरीरे दिशः परं मन्दममुञ्चदन्ती । गुणानुरूपां दधती मतिं ममा- भूदं मुखादपि रागयोधी ॥ २७ ॥ (इति निष्क्रान्ताः ।) प्रथमोऽङ्कः । १ अपि नाम दुष्यन्तानुरागविगतं द्रक्ष्यामि । एवञ्च वद दर्पणे लभ्यन्त इति टिप्पणी । अपि नाम दुष्यन्तानुरागविकल्पेन प्रति- देशे । सु मधुरेऽपि रागस्तस्मिन्नपि मदनः । दु दुर्लभाभिलाषी इति पट रीति धन आह । एषेति । मुञ्चन्ती अनङ्गशरं मन्मथशरं प्रसभं परमं बाधका । दिङ्मुखान्तरम् इति दिशन्ती , मन्दममुञ्चदन्ती । अत्रैषा गुरा वृत्तं लज्जां कण्ठीरवसत्त्वाभिप्रायव्यापारं दधती मतिमनुरूपां यन्त्रित्वात् च रागमुद्भावयन्त्यापिवि । अङ्गालसायाश्च मुखादप्यङ्गरागा- दङ्क तनुवि वल्कलद्रुमं विलासम् । यथाङ्के पल्लवाङ्को द्योतकार इति मून ॥ इति । पार्वतीऽत्रवचनलक्षिताम् कर ॥ विज्ञाता । राज्ञा मु- ख्यत आनुकूल्यात् सह मुकमुद्दीय विसद्गतयात् सम्वाद्योऽपि निष्का- न्ता प्रथमाङ्क इति । ४० । १ ॥ २६॥ अङ्कः—प्रथम २ । १ २ । ३ । ४ । ६।५ । ७ । १ अङ्गसंयुता ॥ विच्छित्ति म त म न य ज युगाङ्गवह्निः । शार्दूलविक्रीडितं म सौ ज सौ जसौ ग म न य न नयौ मत्तकोकिला, न र त न भ ज जर ग यु र त न भ ज जर ग यु र त न भ ज जर ग मत्तकोकिलाजाति जगती भ न य न भ ज न न म भ न य न भ ज न न म । इति श्रीमद्रिद ०० न्गुत्तरपाथ वृत्तरत्नावलीग्रन्थक ०० णामन्मथकविराजमन्मथदीक्षितात्मज श्रीमल्लक्ष्मीनारायणकविकेशव ०० रचित ०० ग्रहणमहार्णवे सुधीन्द्रगङ्गाधरेण विरचितायां विमलाश ०० काशिकायां प्रथमाङ्कः समाप्तः ॥