विक्रमोर्वशीयम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)

द्वितीयोऽङ्कः । ५७ देवी—णत्थि भवदो अवराहो । अह एव्व अपराद्धा । जा पडिकूलदंसणा भविअ अग्गदो चिट्ठामि । इदो गमिस्सम् । (इति कोपं नाटयित्वा प्रस्थिता ।) राजा— अपराधी नामाहं प्रसीद रम्भोरु विरम संरम्भात् । सेव्यो जनश्च कुपितः कथं नु दासो निरपराधः ॥ २० ॥ (इति पादयोः पतति ।) देवी—(आत्मगतम् ।) मो क्खु लहुहिअआ अणुणअं बहु मण्णे । किं दु दक्खिण्णकिदपच्छादाअस्स भाएमि । (इति राजानमपहाय सपरिवारा निष्क्रान्ता ।) विदूषकः—वैडमणदी विअ अव्वमण्‍णा गदा देवी । ण उठ्ठेहि । राजा—(उत्थाय ।) वयस्य, नेदमुपपन्नम् । पश्य । प्रियवचनशतोऽपि योषितां दयितजनानुनयो रसादृते । १ नास्ति भवतोऽपराधः । अहमेवापराद्धा । या प्रतिकूलदर्शना भूत्वा अग्रतस्तिष्ठामि । इतो गमिष्यामि । २ मा खलु लघुहृदया अनुनयं बहु मन्ये । किं तु दाक्षिण्यकृत- पश्चात्तापस्य बिभेमि । ३ प्रावृणदीवासमग्रा गता देवी । ननूत्तिष्ठ । आधारिता वयस्याऽत्र भोजनार्थी । प्रियव... रः । इदं दृश्यते । वा प्रतिकूलदर्शना भूत्वा अग्रतस्तिष्ठामि । ततो गमि... अपराधी नामे- ति । संरम्भात्कोपात् । स्वातन्त्र्यप्रभवेति सेव्यो जनश्च कुपितः । यतः कृत्याऽङ्कुशेन कुपित इत्यर्थः । दासोऽपराधी भवति । यद् निरपराधः कथन्न स्यात् ? अपराधो नामाहमेव । इदानीं मयि प्रसीद ॥ २० ॥ अर्द्धान्तरन्यासोऽलङ्कारः । दक्खिण्य- पच्छत्तापस्स बिभेमि । विदूषकः । प्रावृण्नदीवासमग्रा गता न नद्याः प्रियवचनशत इति । [पश्य ?] [इति ?] प्रसादनक्रमानभिज्ञो