विक्रमोर्वशीयम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)
Vikramorvashiyam of Kalidasa with Hindi Commentary
महाकवि कालिदास / पं. विश्वनाथ शास्त्री द्वारा
पृष्ठ 92, कुल 168 में से
संदर्भ में पढ़ेंतृतीयोऽङ्कः । ७९ दृष्ट्या स्निग्धतरीकृते साध्यमयोन्मन्दायमानायता दानीयेन पत्रावलि रचतुरया राज्ञ्या गमोशानिषत् ॥ १५॥ चित्रलेखा—हला उव्वसि, इमं दाव से मणोरहं संपादेहि । उव्वसी—(सणालासमितं ।) २ चिट्ठिस्सं दाव । (इति पृष्ठेनागत्य राज्ञो लोयने संछुमोडि ।) (चित्रलेखा विदूषकं रीत्या सञ्जयति ।) राजा—(स्पर्श रूपयित्वा ।) सखे, न खलु नारायणोरुसंभवा वरारूः । विदूषक—कधं भवं अवगच्छदि । राजा—किमत्र ज्ञेयम् । अयामवगच्छेव मुखे वलिलं मम गात्ररुं वरदवद्यात् । तोषमुपैति तथानिरितेण दृग्रेवांगुलि सुमुखम् ॥ १६ ॥ उर्व्वशी—अम्महे, यन्तरेणपडिट्ठं विश मे हृदयंगमत्तं ण राज १ हलि उर्वशि इमं तावदस्य मनोरथं सपादय । २ स्थास्ये तावत् । ३ कथं भवानवगच्छति । ४ अम्महे, यन्तरेणापतितं विश म हृदयंगमत्वं ण राज्ञां सम्पादनम् । गृहाति । अपि नामानि संभावयन्तः । इदं तादृशं दुर्वा ईव च । तदपि नवं यथा तथा कार्यं करोतु मुकुरदृष्यमानप्रति मन्दारद्रुमैः सहभाविनो मे व ! एतदर्थं इमं प्रेक्षंकुरु मुः । प्रविष्टो मुकुरोऽस्मिद्धान् इत्यर्थः । इत्यर्थः । ९६ । दृष्ट्या परिचिता न इत्यार ॥ १५ ॥ चित्रलेखा । १ हलि उव्वसि इमं ताव अस्या मनोरथं सम्पादय । उर्वशी । २ देव्यै ताव लज्जिताऽस्मि ३८ 'अन्तःपुरे रतेति न विवक्षितः । विदूषक । कथं भवं अवगच्छसि ? ॥ अयान्विति । अस्या स्तन्व्या मयि करावयवे स्पृष्टे सति गात्राणाम् प्रसादो न तथा अवगच्छेत् । न च तादृक् संमदं प्राप्नोतु यतः । यं दृष्ट्या च हस्तकमलं स्पृशामि नेदिष्ठतया स्पृशन्त्याः सुमुख्या अंगुलिस्पर्शेन मम गात्रस्य प्रसादो न तथा अवगच्छेत् ततः किं न उपमीयताम् ? न दृष्टान्तेनन्तरम् अवगम्यते इति ।