भारतकोश
वीरमित्रोदय: राजनीतिप्रकाश (महामहोपाध्याय मित्रमिश्र - प्राचीन भारतीय राजनीति एवं शासन कोष)

वीरमित्रोदय: राजनीतिप्रकाश (महामहोपाध्याय मित्रमिश्र - प्राचीन भारतीय राजनीति एवं शासन कोष)

Viramitrodaya Rajanitiprakasha of Mitramishra with Commentary

महामहोपाध्याय मित्रमिश्र (सम्पादक: पं. विष्णुप्रसाद शर्मा) द्वारा

DevanagariHindipublished490 पृष्ठ

पृष्ठ 129, कुल 490 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 129

विहिता राजधर्माः । १३१ भर्तृव्रता भर्तृपरा भर्तृपूजनतत्परा । यतः स्त्री सा दिवं याति सह भर्त्रा द्विजोत्तम ॥ एकपत्न्यस्तु यद्दुःखं सहन्ते द्विजसत्तम । तेन ताः स्वर्गमासाद्य सुखमायान्त्यनेकधा ॥ तासां प्रभावो हि महांस्तेजश्चैवातिदुःसहम् । न कोपनीया नोपेक्ष्या नैव ताश्च विमानयेत् ॥ नाह्येदपराधेपु दण्ड्यस्तासां पतिर्भवेत् । तथा, अनाथां च सदा साध्वीं बिभृयात्पार्थिवोत्तमः । तस्यां यद्दीयते दानं तदनन्तं प्रकीर्तितम् ॥ साध्वीनामपमानेन कुलं दहति पूरुषः । तासां सम्पूजनाद्राम स्वकुलं चोन्नतं भवेत् ॥ इति । तथा— गवां हि पालनं राज्ञा कर्त्तव्यं भृगुनन्दन । इत्यादिनाध्यायेनौषधान्नघासजलादिदानान्युक्तानि तत्रैव । तथा, गवां प्रचारभूमिं तु वाहयित्वा हलादिना । नरकं महदाप्नोति यावदिन्द्राश्चतुर्दश ॥ इति । मनुः, अलब्धं चैव लिप्सेत लब्धं रक्षेच्च यत्नतः । रक्षितं वर्द्धयेच्चैव वृद्धं पात्रेषु निक्षिपेत् ॥ एतच्चतुष्टयं विद्यात्पुरुषार्थप्रयोजनम् । अस्य सम्यगनुष्ठानं नित्यं कुर्यादतन्द्रितः ॥ इति । महाभारते, सर्वः सर्वं न जानाति सर्वज्ञो नास्ति कश्चन ।