वीरमित्रोदय: राजनीतिप्रकाश (महामहोपाध्याय मित्रमिश्र - प्राचीन भारतीय राजनीति एवं शासन कोष)

विहिता राजधर्माः । १३३ यथा नातीतमर्थं वै पश्चात्तापेन शोचति ॥ अर्थानामीश्वरो यः स्यादिन्द्रियाणामनीश्वरः । इन्द्रियाणामनैश्वर्यादैश्वर्याद्भूश्यतीह सः ॥ संनियच्छति योगेन उत्थितं कामहर्षयोः । स श्रियो भाजनं राजन् पश्चाद्यस्तु न मुह्यति ॥ नावमान्या बुद्धिमद्भिरवरोत्कृष्टमध्यमाः । न हि मानप्रदग्धानां कश्चिदस्ति मदः क्वचित् ॥ अवृत्तेर्भयमन्त्यानां मध्यानां मरणाद्भयम् । उत्तमानां तु मर्त्यानामवमानात्परं भयम् ॥ अन्त्यानाम्, अधमानां मर्त्यानाम् । अवृत्तेः, जीविकानाशात् भयम् । कर्मणा मनसा वाचा चक्षुषा च चतुर्विधम् । प्रसादयति यो लोकं तं लोको न प्रसीदति ॥ तमुद्दिश्य लोको न प्रसीदति नावसन्नो भवति । यो नोद्धतं जातु करोति वेषं न पौरुषेणापि विकत्थते च । नीत्या हि किञ्चित्क्षमते विवादं सर्वत्र तादृग्लभते प्रशंसां ॥ इति । राज्ञोऽधिकमित्यनुवृत्तौ— गौतमः, योगश्च विजये भये विशेषेण चर्या च रथधनुर्भ्याम् । इति । योग उपायः । विजये, शत्रूणां तद्राष्ट्रादेश्च । भये विशेषे- , भये शत्रुप्रभृतिभ्य उपस्थिते, विशेषेणोपायः कार्य इत्य- : । चर्या पर्यटनम् । रथधनुर्भ्यामिति वाहनायुधानामुपलक्ष- म्, दृष्टार्थत्वात् । मनुः, नित्यमुद्यतदण्डः स्यान्नित्यं विवृतपौरुषः ।