वीरमित्रोदय: राजनीतिप्रकाश (महामहोपाध्याय मित्रमिश्र - प्राचीन भारतीय राजनीति एवं शासन कोष)

१९२ वीरमित्रोदयस्य राजनीतिप्रकाशे लक्ष्यते विमुखश्चैव गुणसङ्कीर्त्तनेऽपि च ॥ दृष्टिं क्षिपत्यथान्यत्र क्रियमाणे च कर्मणि । विरक्तलक्षणं ह्येतच्छृणु रक्तस्य लक्षणम् ॥ दृष्ट्वा प्रसन्नो भवति वाक्यं गृह्णाति चादरात् । कुशलादिपरिप्रेक्षी सम्प्रयच्छति चासनम् ॥ विविक्तदर्शने चास्य रहस्येन न शङ्कते । जायते हृष्टवदनः श्रुत्वा तस्य तु सङ्कथाम् ॥ अप्रियाण्यपि वाक्यानि तदुक्तान्यभिनन्दते । उपायनं च गृह्णाति स्तोकमप्यादरात्तथा ॥ कथान्तरेषु स्मरांतं प्रहृष्टवदनस्तथा । इति रक्तस्य कर्त्तव्या सेवा रविकुलोद्वह ॥ आपत्सु न त्यजेत्पूर्वं विरक्तमपि सेवितम् । मित्रं न चापत्सु तथा च भृत्यायजन्ति ये निर्गुणमप्रमेयम् । प्रभुं विशेषेण च ते व्रजन्ति सुरेन्द्रधामामरवृन्दजुष्टम् ॥ इति । महाभारते धौम्यवचनम्— दिष्टद्वारो लभेद्व्रष्टुं राजस्वेषु न विश्वसेत् । तदेवासनमन्विच्छेद्यत्र नातिपतेत्परान् ॥ दिष्टद्वारः, निवेदनानन्तरमादिष्टप्रवेशः । सामान्यतो वा निवारितद्वारप्रवेशः । यो न यानं न पर्यङ्कं न पीठं न गजं रथम् । अरोहेत्सम्मतोऽस्मीति स राजवसतिं वसेत् ॥ यत्र यत्रैनमासीनं शङ्केरन् दुष्टचारिणः । न तत्रोपविशेद्यो वै स राजवसतिं वसेत् ॥ न चानुशिष्याद्राजानमपृच्छन्तं कदाचन । तूष्णीं त्वेनमुपासीत काले समाभिपूजयन् ॥