वीरमित्रोदय: राजनीतिप्रकाश (महामहोपाध्याय मित्रमिश्र - प्राचीन भारतीय राजनीति एवं शासन कोष)

२१४ वीरमित्रोदयस्य राजनीतिप्रकाशे इन्द्र उवाच । कीदृशं तु पुरं कार्यं नगरं कीदृशं शुभम् । कस्मिन् स्थाने सुरश्रेष्ठ एतदिच्छामि वेदितुम् ॥ ब्रह्मोवाच । सर्वौषधिभवे देशे सर्वलोकसुखावहे । पूर्वोत्तरप्लवे स्थाने कार्यं शक्र पुरादिकम् ॥ सर्वौषधिभवे, सर्वा या ओषध्यः फलपाकान्तास्तासां भव उत्पत्तिर्यस्मिन्। पूर्वोत्तरप्लवे, प्राक्प्रवणे, उदक्प्रवणे, ईशानप्र- वणे च। पुरनगरयोर्भेदस्तु— अनेकजातिसंयुक्तं तन्तुवाययुतं पुरम् । १ शर्कराभस्मरहिते कटुकण्टकवर्जिते ॥ सहले पांसुरहिते कुशादिभिरनावृते । चलगन्धसमायुक्ता मही खातोप लक्षिता ॥ चण्डालपतितत्यक्तशरावशकलैर्विना । देवावासपरित्यक्ता निराबाधा मनोरमा ॥ उदगादिप्लवागाधा वैषम्यादिविवर्जिता । शुद्धा सा दहनाद्यैश्च अथ चण्डेश्वरान्विता ॥ सर्वेश्वरयुता वापि अन्यथा भयदा मही । पूर्णवर्णविपर्यस्ता स्थानकालविमूत्रगा ॥ स्वामिश्रेष्ठिपुरादीनां भयदा ज्ञायते मही । कश्मलाद्यैः परिक्लिष्टा पूतनादिसमाकुला ॥ पताकावर्जनीया तु सर्वदोषकरी मही । वत्सरं या परित्यक्ता कृष्टा धान्यरुहा च या ॥ सा मही शुभदा ज्ञेया या च तृप्तिकरी भवेत् । १ इतः पूर्वं किञ्चित् त्रुटितं भाति ।