वीरमित्रोदय: राजनीतिप्रकाश (महामहोपाध्याय मित्रमिश्र - प्राचीन भारतीय राजनीति एवं शासन कोष)

वास्तुकर्मविधिः । २२३ स्तम्भन्यासेषु वर्ज्यानि तुलां देवेषु सर्वदा ॥ कीलकुड्योपघातादि वर्जयेद्यत्नतो नरः । सर्वस्तु वास्तुर्निर्दिष्टः पितृवंशान्तरायतः ॥ पितृवंशान्तरायत इति । पितृगणादारभ्य वह्निं यावद्यो वंशः प्रसारितस्तदान्तराऽऽयतो वास्तुर्वास्तुपुरुषः । मूर्धन्यग्निः समाविष्टो मुखे चापः समाश्रितः । पृथ्वीधरोऽर्यमा चैव स्तनयोस्तावधिष्ठितौ ॥ वक्षःस्थले त्वापवत्सः पूजनीयः सदा बुधैः । नेत्रयोर्दितिपर्जन्यौ श्रोत्रे दितिजयान्तकौ ॥ सर्पेन्द्रावंशसंस्थौ तु पूजनीयौ प्रयत्नतः । सत्यरोगादयस्तद्वद्बाह्वोः पञ्च च पञ्च च ॥ रुद्रश्च राजयक्ष्मा च वामहस्ते समाश्रितौ । सावित्रः सविता तद्वद्धस्तं दक्षिणमास्थितौ ॥ विवस्वानथ मित्रश्च जठरे संव्यवस्थितौ । पूषा च पापयक्ष्मा च हस्तयोर्मणिबन्धने । तथैवासुरशोषौ तु वामपार्श्वं समाश्रितौ ॥ पार्श्वे तु दक्षिणे तद्वद्वितथः सगृहक्षतः । ऊर्वोर्यमाम्बुपौ ज्ञेयौ जान्वोर्गन्धर्वपुष्पकौ ॥ यमाम्बुपौ यमवरुणौ । पुष्पकः पुष्पदन्तः । जङ्घयोर्भृगुसुग्रीवौ स्फिक्थौ दौवारिको मृगः ॥ जयः शक्रस्तथा मेढे पादयोः पितरस्तथा । मध्ये नवपदे ब्रह्मा हृदये स तु पूज्यते ॥ चतुःषष्टिपदो वास्तुः प्रासादे ब्रह्मणा स्मृतः । ब्रह्मा चतुष्पदस्तद्वत्कोणेष्वेकपदास्ततः ॥ १ स्तम्भन्यासेषु वर्ज्यानि तुलाविधिषु सर्वदा । इति मा० पा० ।