वीरमित्रोदय: राजनीतिप्रकाश (महामहोपाध्याय मित्रमिश्र - प्राचीन भारतीय राजनीति एवं शासन कोष)

जीवन्तीनां तु तासां ये तद्धरेयुः स्वबान्धवाः । ताञ्छिष्याच्चौरदण्डेन धार्मिकः पृथिवीपतिः ॥ प्रनष्टस्वामिकं रिक्थं राजा त्र्यब्दं निधापयेत् । अर्वाक् त्र्यब्दाद्धरेत्स्वामी परेण नृपतिर्हरेत् ॥ ममेदमिति यो ब्रूयात्सोऽनुयुक्तो यथाविधि । संवाद्य रूपसङ्ख्यादीन्स्वामी तद्द्रव्यमर्हति ॥ संवाद्य, यथास्थितं निवेद्य । अवेदयानो नष्टस्य देशं कालं च तत्त्वतः ॥ वर्णं रूपं प्रमाणं च तत्समं दण्डमर्हति । वर्णो, रक्तपीतादिर्वस्त्रादौ । रूपं, कटककुण्डलादिर्जातिवि- शेषः । प्रमाणं, परिमाणं, तोलकादि हस्तचितस्त्यादि वा । प्रनष्टाधिगतं रिक्थं तिष्ठेद्युक्तैरधिष्ठितम् । यांस्तत्र चौरान् गृह्णीयाद्घातयेत्कुञ्जरेण तान् ॥ ममेदमिति यो ब्रूयादसत्येन तथा निधिम् । तस्य दण्डं हरेद्राजा स्ववित्तस्यांशमष्टमम् ॥ असत्यता च रूपपरिमाणादेर्विसंवादेन बोद्ध्या । स्ववित्त- स्य, निधिस्थद्रव्यस्य । चौरैरमुषितो यस्तु मुषितोऽस्मीति भाषते । तत्प्रदाय च भूपाले स दण्ड्यस्तावदेव तु ॥ यो यावन्निह्नुवीतार्थं मिथ्या यो वा वदेत्ततः । तौ नृपेण ह्यधर्मज्ञौ दाप्यौ तद्विगुणं दमम् ॥ कूटसाक्ष्यं तु कुर्वाणांस्त्रीन् वर्णान् धार्मिको नृपः । प्रमापयेन्महाभाग ब्राह्मणं तु विवासयेत् ॥ यः स्वामिनाऽननुज्ञातमाधिं भुङ्क्ते विचक्षणः । अवध्य मूलं कर्त्तव्यं तस्य दण्डं महीक्षिता ॥ ३८