भारतकोश
वीरमित्रोदय: राजनीतिप्रकाश (महामहोपाध्याय मित्रमिश्र - प्राचीन भारतीय राजनीति एवं शासन कोष)

वीरमित्रोदय: राजनीतिप्रकाश (महामहोपाध्याय मित्रमिश्र - प्राचीन भारतीय राजनीति एवं शासन कोष)

Viramitrodaya Rajanitiprakasha of Mitramishra with Commentary

महामहोपाध्याय मित्रमिश्र (सम्पादक: पं. विष्णुप्रसाद शर्मा) द्वारा

DevanagariHindipublished490 पृष्ठ

पृष्ठ 414, कुल 490 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 414

४१८ वीरमित्रोदयस्य राजनीतिप्रकाशे आरोप्या प्रतिमा तत्र सुसूक्ष्मा च सुशोभना ॥ कूटागारं च वोढव्यं गजैरश्वैर्नरैर्वृषैः । देशकालानुसारेण वस्त्रमाल्याद्यलङ्कृतैः ॥ सबलेनानुगन्तव्यं राज्ञा देवस्य पृष्ठतः । सुदूरे चानुगन्तव्यं तत्प्रयुक्तैश्च मन्त्रिभिः ॥ यस्य यस्य समीपे तु स देवो याति पूजितः । तेनातिथ्यं च कर्त्तव्यं तस्मै धूपादिभिस्तथा ॥ क्ष्वेडितोत्कृष्टशब्दैश्च जयवाद्यस्वनेन च । यथागमं च कर्त्तव्यं नगरे च प्रदक्षिणम् ॥ ततो देवगृहं प्राप्य सम्पूज्य प्रतिमां नयेत् । महान्तमुत्सवं कुर्वन् गीतनृत्तसमाकुलम् ॥ तस्यां रात्रौ ततो देया दीपाः शतसहस्रशः । रङ्गभूमौ दिदृक्षूणां प्रकाशार्थं महात्मनः ॥ तैस्तैः सुभाषितैः श्लोकैर्हर्षयित्वा जनांस्तथा । सर्वेषामनुकम्पार्थं धर्मचक्रं प्रवर्त्तयेत् ॥ रङ्गोपजीविनां पश्येत् तृतीयेऽहनि कौशलम् । यथाशक्ति धनं तेभ्यो दद्याद्दम्भं च वर्जयेत् ॥ प्रेक्षाकाले प्रधानास्ते पूजितव्याः क्रमेण तु । सम्मानपूर्वं विधिवत्ताम्बूलकुसुमादिभिः ॥ यात्रावसाने भूतानि पूजनीयानि सर्वदा । पूजोपचारैर्बलिभिस्तथा नक्तञ्चरानपि ॥ अदृष्टविग्रहानेव दिदृक्षूणां महोत्सवम् । सन्ध्यायां परया भक्त्या त्यक्त्वा सन्देहमात्मनः ॥ सर्वमस्तीति विज्ञाय चेतसा निर्मलेन च । एकान्ते देवताः पूज्या वैशाखे मासि पूर्ववत् ॥