विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

वि० घ० ॥ ५२ ॥ प्र० सं० अ० ८५

महद्भयम् ॥ एकान्तरितनक्षत्रगताः स्युश्चेद्ग्रहा दिवि ॥ १६॥ मालारूढामे भवद्योगो मध्यदेशक्षितीशहा ॥ प्रासर्के धनुर्वत्रे सत्यानां क्षुद्विधायिनाम् ॥ १७॥ ग्रहा भयावहा नित्यं शृङ्गाटकपुरोगमाः ॥ भवेद्युरेकेर्शगतास्त्रिभिर्ऋद्धं यदा ग्रहाः ॥ १८॥ विनाशायैव लोकानां विज्ञेयासुमहत्क्षिताम् ॥ एकेन यदि वा द्वाभ्यां ग्रहाभ्यां सहितो गुरुः ॥ १९ ॥ शनैश्चरो वा दृश्येत तदा दुर्भिक्षमादिशेत् ॥ चित्रायां लोहितो यत्र मूले देवगुरुस्तथा ॥ ॥ २० ॥ भार्गवश्च श्रविष्ठासु तदा घोरं भयं भवेत् ॥ कृत्तिकासु शनैश्चारी विशाखासु बृहस्पतिः ॥ २१ ॥ स्थितौ प्रजानां पीडायै वृष्टिमन्त- र्द्दिवं भवेत् ॥ प्राग्द्वारेषु चरन्भेषु सौरो वक्रामियाद्यदि ॥ २२ ॥ पृथिवीं पीडयेत्सर्वां पूर्वदेशं विशेषतः ॥ रौद्रे हस्ते तथैवाप्ये आदिहस्त्ये शनै- श्चरः ॥ २३ ॥ यदोदयं प्रपद्येत तदा नश्यन्ति पार्थिवाः ॥ सौम्ये त्वाष्ट्रे श्रविष्ठासु स्थिते सौरे महीक्षितः ॥ २४ ॥ सर्वपीडां समर्चन्ति यथा यान्ति यमान्तिकम् ॥ पूर्वा पराशरा संप्राप्तौ भुञ्जीयौ परस्परम् ॥ २५ ॥ सप्तमर्क्षगतौ स्यातां तदा देवो न वर्षति ॥ अपवर्णि शशाङ्कार्को सद्योनाम महाग्रहः ॥ २६ ॥ आवृणोति तमः श्यामः सर्वलोकविपत्तये ॥ उदयास्तमये भानोश्चन्द्रस्य च यदा भवेत् ॥ २७ ॥ परिवेषस्तदा राजा क्षिप्रं वधमवाप्नुयात् ॥ सकलं चेद्रवौसूर्यो रात्रिं चेत्सकलो शशी ॥ २८ ॥ परिवेषी भवेद्राजा तत्रापि वधमर्हति ॥ द्विसूर्ये गगने वृद्धिं क्षत्रियाणां विनिर्दिशेत् ॥ २९ ॥ द्विचन्द्रे ब्राह्मणानां तु चाधिक्यं प्रलयाय तु ॥ ३० ॥ उदयास्तमयो यत्र सोमार्कौ रक्तमण्डलो ॥ ३० ॥ न चात्रा अपि दृश्यन्ते तन्महाभयलक्षणम् ॥ चन्द्रामा जन्म नक्षत्रं परित्यजति यस्य तु ॥ ३१ ॥ स्थायो रूपोपसव्यं तु तस्य विद्यादुपद्रवम् ॥ अन्यन्ता दर्शने राहोस्तथा चात्यन्तदर्शने ॥ ३२ ॥ प्रजापीडा विनिर्द्देश्या व्याधिदुर्भिक्षतस्करैः ॥ यन्नक्षत्रगतो गृह्येत चन्द्रमाभानुको ॥ ३३ ॥ प्रजा- तानां भवेत्पीडा ये नराश्शान्तिवर्जिताः ॥ ग्रहोपसृष्टे नक्षत्रे ग्रहणं तु यदा भवेत् ॥ ३४ ॥ तदा पीडा विनिर्द्देश्या सैनिकानां नृपस्यतु ॥ गृह्णीतो राहुणा चन्द्रः सूर्यो वा गगनाच्च्युतः ॥ ३५ ॥ उल्कानि हन्यात्तत्रान्यो राजा राज्यं करिष्यति ॥ गृहीतो परिवेषे तो यदा चन्द्रदिवाकरौँ॥३६॥ समन्तातपीड्यते देशः शस्त्राकोपश्च जायते ॥ मेघेस्संछाद्यते राहुस्सूर्त्तवत्तपति वा यदा ॥ ३७ ॥ अकालजस्तदा राज्ञो भयं विद्यादुपस्थितम् ॥ यत्र क्षत्रागते सूर्ये छिद्रं वै संप्रपद्यते ॥ ३८ ॥ तज्जातः पार्थिवः क्षिप्रं यमलोकं गमिष्यति ॥ तत्रानुङ्कुमरुक्षाम्रो घृतदग्धाग्निसन्निभः ॥ ३९ ॥ वन्धु- जीविनिभो भानुः शिशिराद्येषु शस्यते ॥ अस्यच्छवर्णः परुषो वर्णैतः खण्डमण्डलः ॥४०॥ संच्छिद्र रस्रा ध्वस्त उल्काधूपहतोपि वा ॥ मण्डला

॥ ५२ ॥

---

१ 'बालार्वे' इति ख० । २ 'प्रपद्येत्' इति क० । ३ 'महीतलात्' इति क० । ४ 'रतिवद्वितन्वदा भवेत्' इति ख० ।