विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

वि० ध० ॥ ७४ ॥

प्र० खं० अ० ११९

क्रौञ्चा चैवारुणायनिः ॥ ८ ॥ सोमो डायनिकाशेकः कौटिल्यः पार्थिवस्तथा ॥ रौहिण्यायनिरेवांशुस्तुल्योद्योवांसुरेव चा॥ ९॥ तथा च गुल्मयोवांशु स्तम्बयोवांशुुरेव च ॥ कावाकिः पुष्पधैश्च क्षीरकारिण्डिरेव च ॥ १० ॥ अषाढिश्च करेशैश्च पारिकारिणिरेव च ॥ इत्यापेयास्तु संवपां प्रवराः परिकीर्तिताः ॥ ११ ॥ आंगिरसश्च तथोतथ्यो मुनिश्चैधतपस्तथा ॥ परस्परमवैवाहा इत्येते परिकीर्तिताः ॥ १२ ॥ उषाजिच्च अयस्यश्च¹ कक्षीवान्गौतमस्तथा ॥ आपेयाः प्रवराश्चैषां च प्रवराञ्छृणु ॥ १३ ॥ अंगिरश्च ततोतश्च उषाजिक्ष महातपिः ॥ सोमस्त्वभिभविर्भिक्षु सालिभ्रवालिंस्तथा ॥ १४ ॥ भारद्वाजः सौबुद्धिश्च मेघो देवमतिस्तथा ॥ आश्वलायनवात्सिक्षौ ह्यभिंवशः शलार्थातः ॥ १५ ॥ वालिषेयिनिशौकेयौ वागांहावेवकालिस्तथा ॥ शाटिश्च कपिवर्णश्च प्रावाहिश्वाश्वलायनिः ॥ परस्परमवैवाह्या ऋषयः परिकीर्तिताः ॥ १६ ॥ कावाकिश्च समाकाश्चित्तथा चांशुमतिः प्रभुः ॥ भार्वेोकर्णिस्तथाचैवं च वाध्री विच्छिन्दित्घाटिकैः वाग्रयीविश्वनश्चैव च ॥ दैवायार्दव्यथानिर्हार्र्किणः सम्भ्राङ्गिरिकः ॥ १८ ॥ धौर्वायिः साभिमुद्रिश्च तथा गोमदग्निश्च्यः॥ माल्म्यकाथः सालहगो शृलो हाम्स्तथैव च ॥ १९ ॥ गार्गदाद्यिः कौतपतिः कांसैाकस्त्रितथैव च ॥ तादाकिर्जन्यैद्रौणिश्च जैवालायनिरेव च ॥ २० ॥ आपमन्तर्यमोजादृष्टिः कारणीपिरङ्गुलि रेव च ॥ पौरुश्चैव महातेजाः शङ्खलायनिरेव च ॥ २१ ॥ आपेयो नामतश्चैषां संवषां प्रवरो नृप ॥ अङ्गिरगः प्रवरस्तषां द्वितीयश्च बृहस्पतिः ॥ २२ ॥ तृतीयश्च भरद्वाजः प्रवराः परिकीर्तिताः ॥ परस्परमवैवाहा इत्येते परिकीर्तिताः ॥ २३ ॥ काणायानाः कापेयाश्चातथा वात्स्यपायणाः ॥ आध्रूकद् आध्र्वन्दी च तन्त्रालिश्मशक्यकायनः ॥ २४ ॥ क्रोडिः शार्की च कार्पी च तालकॄन्सामुहागवताः ॥ लापकद्रालविमंपा मर्कटः पैलुकायनः ॥ २५ ॥ सूत्संशश्च तथा चार्की गर्गः श्यामायनिस्तथा ॥ बाल्हिः सार्हिंश्चैव पक्षांपेयाः प्रकीर्तिताः ॥ २६ ॥ अङ्गिरास्तु महातेजा देवाचार्यो बृहस्पतिः ॥ भरद्वाजस्तथा गर्गश्च्यवन भगवानपिः ॥ २७ ॥ परस्परमवैवाह्या ऋषयः परिकीर्तिताः ॥ कपितरः स्वस्तितरो दर्भः शक्तिः पतञ्जलिः ॥ २८ ॥ भूयसी जलमन्धिश्च विन्दुर्धुण्डिः कुशांतकिः ॥ भृगुस्तु गजकर्णी च शोम्वाटिः शाशिबस्तथा ॥ २९ ॥ शालिश्च शुक्लः काण्वो मुनिः क्रौञ्चिन्यत्तथा ॥ काठ्यो वाच्यायनिंश्चैव सावन्यायनिंश्व न् ॥ ३० ॥

॥ ७४ ॥

---

¹ ‘वाहुः’ इति ख० । ² ‘दाक्षिमा’ इति ख० । ³ ‘अश्मश्च’ इति ख० । ⁴ ‘दशितः’ इति क० । ⁵ कैकेयौ इति ख० । ⁶ ‘शौटिः’ इति ख० । ⁷ ‘देवापिः’ इति क० । ⁸ ‘सञ्ज्ञकिः’ इति ख० । ९ ‘ग्रैवापिः’ इति क० । १० ‘सात्यमुग्निश्च’ इति ख० । ११ ‘वात्स्यशरायणः’ इति ख० ।