विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

जनयामास धर्मज्ञ इरा दाक्षायणी शुभा ॥ प्राधा प्रसूताप्सरसस्तासां नामानि मे शृणु ॥ २३ ॥ अनवद्या अनुका च सुवक्त्रा करुण-
-प्रिया ॥ मधूना सुभगा चैव सहजन्या च मेनका ॥ २४ ॥ घृतस्थूला घृताची च विसूची पूर्वचित्त्यपि ॥ प्रम्लोचीत्यप्सराश्चैव
निम्लोचन्ती तथैव च ॥ २५ ॥ अनेनैव प्रसंगेन तथान्यासां महीपते ॥ जन्म तेऽप्सरसां वक्ष्ये तन्मे निगदतः शृणु ॥ २६ ॥
सुन्दोपसुन्दनाशाय निर्मिता विश्वकर्मणा ॥ तिलंतिलं समादाय सर्वैरत्नँस्तिलोत्तमा ॥ २७ ॥ यस्याः प्रदक्षिणाजातश्चतुर्वक्त्रः पिनाकभृत् ॥ सहस्र-
-नयनः श्रीमान्वज्री शक्रश्च पाकहा ॥ २८ ॥ शेषैर्देवगणैर्दृष्टा भ्रमद्भिः प्रदक्षिणैः ॥ कृते कर्मणि सा प्राप्ता सूर्यलोकं वराङ्गना ॥ २९ ॥ एकस्यां
रूपसौन्दर्यं द्रष्टुमिच्छन्पितामहः ॥ अहल्यां नाम कृतवांस्त्रैलोक्यैकसुन्दरीम् ॥ ३० ॥ गौतमाय च तां प्रादाद्धृष्ट्वा शुभचतुर्मुखः ॥
यस्याः कृते गौतमस्तं शक्रो निर्वृषणः कृतः ॥ ३१ ॥ नारायणोरुसंभूता तथा चैवोर्वशी शुभा ॥ संयत्तमानसा वव्रे भर्तारं बुधजं नृपम् ॥ ३२ ॥
पुरूरवसनामानं रूपेणाप्रतिमं भुवि ॥ तेनैव सार्धमद्यापि दिवं प्राप्ता च तिष्ठति ॥ ३३ ॥ आहूत्या इति विख्याता तथैवाप्सरसः शुभा ॥ ब्रह्मणा
मनसा सृष्टा देवरामा मनोरमाः ॥ ३४ ॥ मनोः सुताः शौचवत्यो विद्युज्जालरुचः स्मृताः ॥ मौरवस्य सुता मृत्योर्भूमिजाता भुवः स्मृताः ॥ ३५ ॥
अमृतात्स्याञ्च सम्भूतास्तथैवामृतमन्थने ॥ वह्निजाता मुदा नाम सोमाद्वैकरुचास्तथा ॥ ३६ ॥ आयुर्वृत्यस्तथा प्रोक्ताः सूर्यरश्मिसमुद्भवाः ॥
यज्ञोत्पन्नास्तथा नाम ऋक्सामसाम्प्रयस्तथैवच ॥ ३७ ॥ वायुत्पन्ना मुदा नाम देवरामाः प्रकीर्तिताः ॥ इत्येते बहुसाहस्रा विज्ञेयाप्सरसां
गणाः ॥ ३८ ॥ देवतानामृषीणां च पत्न्यस्ता मातरश्च वै ॥ सुगन्धाश्चाप्यनिन्द्यङ्गा सर्वा ह्यप्सरसः शुभाः ॥ ३९ ॥ तासामाप्यायते स्पर्शादानन्दं
चाश्नुते महत् ॥ विनता जनयामास गरुडं तार्क्ष्यमप्यथ ॥ ४० ॥ अङ्गारकं तथा सूर्यं निर्ऋतिं च खगं तथा ॥ अजैकपादमाहिर्बुध्न्यं यमं चैव
ध्वजांस्तथा ॥ ४१ ॥ श्वानं नृवक्रं स्वर्भानुं कपालमथ किङ्किणीम् ॥ एकादशैते कथितास्तव रुद्रा महाबलाः ॥ ४२ ॥ येषां च जनयामास द्वौ
पुत्रौ यक्षराक्षसौ ॥ ययोः सन्तानसंभूता राजन्वै यक्षराक्षसाः ॥ ४३ ॥ इमं च वंशं नियमेन यः पठेन्महात्मनां ब्राह्मणदैवसन्निधौ ॥
अपत्यलाभं स लभेत पुष्कलं श्रियं तथा प्रेत्य च शोभनां गतिम् ॥ ४४ ॥ इति श्रीविष्णुधर्मोत्तरे प्रथमखण्डे मार्कण्डेयवज्रसंवादे कश्यप-
-सर्गो नामाष्टाविंशत्यधिकशततमोऽध्यायः ॥ १२८ ॥ ॥ वज्र उवाच ॥ उर्वशी च कथं जाता बुधजं पार्थिवं कथम् ॥
पतिं कृतवती देवी मानुषं तन्ममाचक्ष्व ॥ १ ॥ मार्कण्डेय उवाच ॥ साध्यौ धर्मसुतौ प्रोक्तौ नरनारायणावृषी ॥ यौ तौ पूर्वं महीपालौ तानुभौ