विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

स्नानमभ्यङ्गपूर्वकम् ॥ ११ ॥ उपवासफलं प्राप्य राज्यं मद्रेश्वरूपकम् ॥ उपोषितस्तदाम्यङ्गान्द्रूपहीनोऽभ्यजायत ॥ १२ ॥ उपोषितो नरस्तस्मात्स्नानमभ्यङ्गपूर्वकम् ॥ वर्जयेत्तत्प्रयत्नेन रूपघ्नं तत्परं नृणाम् ॥ १३ ॥ एतत्ते कथितं तस्य यद्वृत्तं पूर्वजन्मनि ॥ मद्रेश्वरत्वे चरितं शृणु तस्य महीपतेः ॥ १४ ॥ तस्य राजगुरोः सर्वैः समुपेतोऽथ पार्थिव ॥ जनानुरागो नैवासीद्रूपहीनस्य यादव ॥ १५ ॥ रूपकामः स मद्रेशस्त पसे कृतनिश्चयः ॥ राज्यं मन्त्रिगते कृत्वा जगाम हिमपर्वतम् ॥ १६ ॥ व्यवसायाद्वितीयस्तु पद्भ्यामेव महायशाः ॥ ऊर्द्धं संतीर्य स नदं विष्वान्ते स्वकीं नदीम् ॥ इरावतीमिति ख्यातां ददर्शोदतिमनोहराम् ॥ १७ ॥ तुहिनगिरिभवां महौघवेगां तुहिनसगर्भसमानशीततोयाम् ॥ तुहिनसदृशवर्णफेनयुक्तां तुहिनपक्षाः सरितं ददर्श राजा ॥ १८ ॥ इति श्रीविष्णुधर्मोत्तरे प्रथमखण्डे मार्कण्डेयवज्रसंवादे मद्रेश्वरस्य तपोवन गमनं नामाष्टचत्वारिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः ॥ १४८ ॥ मार्कण्डेय उवाच ॥ स ददर्श नदीं पुण्यां रम्यां हैमवतीं शुभाम् ॥ गन्धर्वगणसंकीर्णां नित्यं शक्रेण सेविताम् ॥ १ ॥ सुरभ्रमदसिंदूरैर्यस्यां राजिर्विराजते ॥ मध्येन शक्रचापाभा तस्यां मज्जति सर्वदा ॥ २ ॥ तपस्विकशरणायातां मुख्यब्राह्मणसेविताम् ॥ ददर्श शीतपानीयां महाराजः पुरूरवाः ॥ ३ ॥ प्लुतहंसावलीच्छां काशाचामरवीजिताम् ॥ साभिषेकामिव स तां पश्यन्प्रीतिं परां ययौ ॥ ४ ॥ पुण्यां सुशीतलां हृद्यां मनसः प्रीतिवर्धिनीम् ॥ क्षयवृद्धिगतां सौम्यां सोममूर्तिमिवापराम् ॥ ५ ॥ सुशीतशीघ्र पानीयां द्विजपुञ्जनिषेविताम् ॥ सुतां हिमवतः श्रेष्ठां चञ्चद्वीचिविराजिताम् ॥ ६ ॥ अमृतस्वादुसलिलां तापसैरुपशोभिताम् ॥ स्वर्गारोहणनिः श्रेणीं सर्वकल्मषनाशिनीम् ॥ ७ ॥ अदभ्रां समुद्रमहिषीं महिषीगणगाहिताम् ॥ हितां सर्वस्य लोकस्य कस्य नौत्सुक्यकारिणीम् ॥ ८ ॥ गोकुलाकुलतीरां तां रम्यां शैवालजटिलाम् ॥ हंससारससंघृष्टैर्जलजैः सेवितां शुभैः ॥ ९ ॥ आवर्तनाभिगम्भीरां द्वीपोरुजघनस्थलाम् ॥ नीलनीरजनेत्रां तामुरुद्रुमकमलालकाम् ॥ १० ॥ हिमाभफेनवसनां चक्रवाकस्तनीं शुभाम् ॥ बलाकापङ्क्तिदशनां चलन्मत्स्यावलिभ्रुवम् ॥ ११ ॥ स्वजलोद्धतमातङ्गरम्यकुम्भपयोधराम् ॥ हंसनूपुरसंघुष्टां मृणालवलयावलीम् ॥ १२ ॥ यस्यां रूपमदोन्मत्तमत्तगन्धर्वावृतः सदा ॥ मध्या ह्नसमये राजन्क्रीडत्यप्सरसां गणः ॥ १३ ॥ तामप्सरोविनिर्मुक्तैर्नानावर्णैः कुसुमोज्ज्वलाम् ॥ स्वतीरसमुद्भूतैर्नानावर्णात्सुग न्धिभिः ॥ १४ ॥ तरङ्गशतसंक्रान्तसूर्यमण्डलदुर्द्दशाम् ॥ सुरमज्जनितान्वातप्रद्रव्यविषभूषिताम् ॥ १५ ॥ शक्रभ्रमणडसल्लिलैदैवृक्षीकुच चन्दनैः ॥ संयुतं सलिलं यस्याः षट्पदैरुपसेव्यते ॥ १६ ॥ यस्यास्तीरभवा वृक्षाः सुगन्धिकुसुमान्विताः ॥ तथा प्रकृष्टभ्रमरा

१७