विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

॥१०५॥

प्र० खं०
अ० १६२

सङ्गे तु तदा ज्ञात्वा सतीर्थस्नानजं फलम् ॥६॥ सोपवासः समाप्नोति नात्र कार्या विचारणा ॥ वारिधानौं तदा दत्त्वा जलपूर्णां द्विजातये ॥६॥
छत्त्रं वस्त्रयुतं राजञ्छ्रोपानहसंयुताम् ॥ स्वर्गलोकमवाप्नोति कुलमुद्धरति स्वकम् ॥ ७ ॥ स्वर्गं समासाद्य चिरं च भोगान्सुक्ता महेंद्रोपम
देववत्तुल्यान् ॥ मानुष्यमासाद्य भवेन्नरारोगो धनानन्विंतो धर्मपरो मनस्वी ॥८॥ इति श्रीविष्णुधर्मोत्तरे प्रथमखण्डे मार्कण्डेयवज्रसंवादे श्रावणीद्वाद
शीप्रशंसावर्णनं नामैकषष्ट्यधिकशततमोऽध्यायः ॥ १६१ ॥ मार्कण्डेय उवाच ॥ अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ॥ महत्यरण्ये यहूत्तं
भूमिपाल पुरातनम् ॥१॥ देशा दाशेरका नाम तेषां भागे तु पश्चिमे ॥ अस्ति राजन्मरुद्देशः सर्वसत्त्वभयङ्करः ॥२॥ सुतप्तसिकता भूमियंत्र दुष्ट
महोरगा ॥ स्वल्पच्छायासमाकीर्णा मृतप्राणिसमाकुला॥३॥ शमीखदिरफुल्लासकरीरैः पेलुभिः सह ॥ तत्र भीमा द्रुमागणाः कण्टकैरवृताः समाः॥४॥
चण्डाश्मणिगणाकीर्णा तत्र भूमिरतथा कचित् ॥ अत्यन्ततापविपमा निस्तृणा परुषोपला ॥ ५ ॥ नाश्वस्तत्र नहारो ज्वलिताग्निसमे भृशम् ॥
तथापि तत्र जीवन्ति जनाः कर्मनिवन्धनात ॥ ६ ॥ नोदकं नोदकधरा राजनंस्तत्र वलाहकाः ॥ कदाचिदपि दृश्यन्ते देशे निरपसभ्रिमे ॥ ७ ॥
तत्र पक्षान्तरेगोस्तृषितैः शिशुभिः सह ॥ उत्क्रान्तजीविता राजन्दृश्यन्तेऽथ विहङ्गमाः ॥ ८ ॥ उत्प्लुत्योत्प्लुत्य सहसा मृगाः सैकतमाल
यात ॥ सैकतेष्वेव नश्यन्ति जले सैकतसेतुवत् ॥९॥ तस्मिंस्तथाविधे देशे कश्चिद्वैश्यो दशाणिकू ॥ वनमातपविक्षुब्धः प्रविष्टस्तु परिभ्रमन ॥ १०॥
स तत्र ददृशे प्रेतान्क्षुत्तृष्णाव्याकुलेन्द्रियान् ॥ उत्कृन्वान्नलिनिभ्रांतिम्रांसान्निभोमदर्शनान् ॥ ११ ॥ स्नायुवद्धस्थिशकयान्धावमानानितस्ततः ॥
कश्चित्समांसं तंत्प्रेतं प्रेतस्कन्धगतं तदा ॥ १२ ॥ ददर्श बहुभिः प्रेतैः समन्तात्परिवारितम् ॥ तस्तस्कन्धादपरं स्कंधं नीयमानं क्रमात्क्रमात् ॥१३॥
प्रेतोऽपि दृष्ट्वा तां वोरामटवीं नरमागतम् ॥ प्रेतस्कन्धान्महीं गत्वा तस्यांतिकमुपागमत ॥ १४ ॥ सोऽभिवाद्य वणिक्श्रेष्ठमिदं वचनमब्रवीत ॥
अस्मिन्घोरे महारण्ये प्रवेशो भवतः कथम् ॥ १५ ॥ तमुवाच वणिर्द्धामान्मासाथाभ्रष्टस्य मे वने ॥ प्रवेशो दैवयोगेन पूर्वकर्मकृतेन तु ॥ १६॥
तृष्णा मे बाधतेऽत्यर्थं क्षुत्क्षामश्च भृशं तथा ॥ प्राणाः कण्ठमनुप्राप्ता वदनं श्रूयते च मे ॥ १७ ॥ अत्रोपायं न पश्यामि म्रियेऽहं यत फंल
वित् ॥ इत्येवमुक्तः प्रेतस्तु वणिजं वाक्यमब्रवीत् ॥ १८ ॥ प्रभागमिममाश्रित्य प्रतीक्षस्व क्षणं मम ॥ कृतनित्यो मया यावद्गिष्मदद्भिर्मयि यथा
सुखम् ॥ १९ ॥ एवमुक्तस्तदा चेके स वणिक्तुष्णयान्वितः ॥ मध्याह्नसमये प्राते प्रतस्तं देशमागमत् ॥ २० ॥ प्रभांगवृक्षाच्छीतोदं वारि
धार्ता मनोरमाम् ॥ दध्यानसूत्रेकेन वर्धमानेन संयुताम् ॥ २१ ॥ अवतार्थ ततस्त्वत्रं प्रददाति च यत्तदा ॥ ततोऽमृतात्रेण वणिक्परां

॥१०५॥