विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

वि० ध० ॥१०६॥

वै० पृ० अ० १६३

परमां गतिम् ॥ मया विहीनाः प्रेतास्तु वनेऽस्मिन्भृशदारुणे ॥ ४९ ॥ पीडामनुभविष्यन्ति दारुणां कर्मयोगजाम् ॥ एतषां त्वं महाभाग मदुक्तमह- काम्यया ॥ ५० ॥ प्रत्येकं गोत्रनामानि गृहीत्वा लिखितं च ॥ अस्ति कच्छागतेहैषा तव सा पुस्तिकामयी ॥ ५१ ॥ हिमवन्तमथासाद्य तत्र त्वं लप्स्यसे निधिम् ॥ गयाशीर्षे ततो गत्वा श्राद्धं कुरु महामते ॥५२॥ एकैकं त्वमथोद्दिश्य प्रेतं प्रेतं यथासुखम् ॥ ततस्ते विमोक्ष्यन्ति प्रेत- भावमसंशयम् ॥ ५३ ॥ इत्येवं स वदंस्त्वेव ततश्चाम्बुनदप्रभः ॥ विमानवरमास्थाय स्वर्गलोकं ततो गतः ॥ ५४ ॥ संचिन्त्य प्रेतनाथे तु प्रेतानां स वणिक्क्रमात् ॥ नामगोत्राणि सङ्गृह्य प्रयातः स हिमालयम् ॥ ५५ ॥ तत्र प्राप्य निधिं गत्वा निक्षिप्य च तथा गृहे ॥ धनं किंचिदुपादाय गया- शीर्षं ततो ययौ ॥ ५६ ॥ प्रेतानां क्रमशतस्तत्र चक्रे श्राद्धं दिनेदिने ॥ यस्ययस्य यदा श्राद्धं करोति स महान्वणिक् ॥ ५७ ॥ स स तस्य तदा- स्वप्ने दर्शयत्यात्मनस्तनुम् ॥ ब्रवीति च महाभाग प्रसादेन तवानघ ॥ ५८ ॥ प्रेतभावो मया त्यक्तः प्राप्तोऽस्मि त्रिदिवं ध्रुवम् ॥ कृत्वा स धन- दानेन प्रेतानां निष्कृतिं वणिक् ॥ ५९ ॥ जगाम स्वगृहं तत्र मासि भाद्रपदे तदा ॥ श्रवणद्वादशीयोगे पूजयित्वा जनार्दनम् ॥ ६० ॥ धनं च दत्त्वा विप्रेभ्यः सोपवासो जितेन्द्रियः ॥ पुण्येपु सततं राजन्नदीनां सङ्गमेषु च ॥६१॥ गङ्गासरय्वोर्योगज्ञायाः गोणस्य च महामतेः ॥ इक्षुमत्याश्च गङ्गाया गङ्गायमुनयोस्तथा ॥ ६२ ॥ गोमत्याश्च सरय्वाश्च कौशिकीगण्डकीस्तथा ॥ विपाशया देवहदा यत्र योगं प्रपद्यते ॥ ६३ ॥ विपाशा च तथा योगं यत्र याति शतद्रुणा ॥ इरावती तथा योगं यत्र व्रजति सिन्धुना ॥ ६४ ॥ चन्द्रभागा च व्रजति यत्र योगं वितस्तया ॥ महासिन्धुश्च संयोगं यत्र याति वितस्तया ॥ ६५ ॥ प्रत्यब्दं यावदेतेषु संगमेषु महावणिक् ॥ करोति विविधन्दानं यावद्दिष्टान्तमागतः ॥ ६६ ॥ अवाप परमं स्थानं दुर्लभं यत्तु जन्तुभिः ॥६७॥ पञ्चसङ्ख्या नद्यः पायसकर्द्दमाः ॥ ६७ ॥ शीतलामलपानीयाः पुष्करिण्यो मनोहराः ॥ सुवर्णसिकता राजन्मणिसोपानभूषिताः ॥६८॥ आनन्ताश्च न संयातो देशं तं भूरिदक्षिणः ॥ १ तं देशमासाद्य वणिङ्महात्मा सुतनजाम्बूनदभूषि- ताङ्गः ॥ कल्पं समग्रं मुदितो यदात्मा रमे स गङ्गाग्निसुतः कृतात्मा ॥ ६९ ॥ विमानेनार्कगर्भेण विभि रिन्द्रगन्धर्वसेवितः ॥ विष्णुलोकमवाप्नोति याव- दाभूतसंप्लवम्॥७०॥ राजसूयादिभिर्यज्ञैर्यत्फलं समवाप्यते ॥ श्रवणद्वादशीं कृत्वा तत्फलं लभते नरः॥७१॥ इति श्रीविष्णुधर्मामृते प्रथमखण्डे मार्क- ण्डेयवज्रसंवादे पिशाचमोक्षणे श्रवणद्वादशीमाहात्म्यवर्णनं नाम द्विषष्ट्यधिकशततमोऽध्यायः॥ १६२॥ वज्र उवाच॥ एकासुषाञ्च कृष्णां यां द्वादशीं

---

^१ 'चीलो' इति क० 'प्राप्य' इति ख०।