विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

विधिना नरः ॥ महत्फलमवाप्नोति तां समाचक्ष्व भार्गव ॥ १ ॥ मार्कण्डेय उवाच ॥ पौष्यान्तु समतीतायां श्रवणेन तु संयुता ॥ द्वादशी या भवेत्कृष्णा प्रोक्ता सा तिलद्वादशी ॥ २ ॥ तिलैः स्नानं तिलैर्होमं नैवेद्यं तिलमोदकैः ॥ दीपाश्च तिलतैलेन तथा देयं तिलोदकम् ॥ ३ ॥ तिलाश्च देया विप्रभ्यस्तस्मिन्नहनि पार्थिव ॥ उपवासाद्दिनं राजन्होतव्याश्च तथा तिलाः ॥ ४ ॥ उपोषितेनापरेऽह्नि होतव्याश्च विशेषतः ॥ इन्धनं च प्रदातव्यं ब्राह्मणेभ्यस्तथाऽनघ ॥५॥ तिलप्रस्थं तदा हुत्वा सोपवासो जितेन्द्रियः ॥ न दुर्गतिमवाप्नोति नात्र कार्या विचारणा ॥६ ॥ तद्विष्णोः परमं पदं होममन्त्रः प्रकीर्तितः ॥ पौषधं च तथा सूक्तं श्रीमत्सूक्तेन च संयुतम्॥७॥होमः कार्योऽथ राजेन्द्र सविद्ध्या च यतात्मना ॥ एतत्सर्वं च द्विजातीनां स्त्रीशूद्रेषु तथा शृणु ॥ ८ ॥ द्वादशाष्टाक्षरो मन्त्रस्तेषां प्रोक्तो महात्मनाम् ॥ हितौ तौ च द्विजातीनां मन्त्रश्रेष्ठौ नराधिप ॥ ९ ॥ ताभ्यामभ्यधिको मन्त्रो विद्यते नेह कुत्रचित् ॥ वज्र उवाच ॥ द्वादशाष्टाक्षरौ मन्त्रौ कथयस्व ममानघ ॥ १० ॥ पुण्यौ पवित्रौ मङ्गल्यौ सर्वपापप्रणाशनौ ॥ मार्कण्डेय उवाच ॥ ॐ नमो भगवते वासुदेवाय॥ ॐ नमो नारायणाय ॥ ११॥ एतौ मया ते कथितौ पवित्रौ मन्त्रोत्तमौ पापहरौ वरेण्यौ ॥ पारायणौ सर्वतपस्विनां च रहस्यभूतौ भुवनेषु नित्यम् ॥ १२ ॥ यथा तिथिरते श्रवणेन युक्ता माघस्य मासस्य तथा तवोक्ता ॥ कार्या तथैयं नृपते विशेषाद्योगे पवित्रे सरितोऽर्दयस्य ॥ १३ ॥ इति श्रीविष्णुधर्मोत्तरे प्रथमखण्डे मार्कण्डेयवज्रसंवादे तिलद्वादशीप्रशंसावर्णनं नाम त्रिषष्ट्यधिकशततमोऽध्यायः ॥ १६३ ॥ मार्कण्डेय उवाच ॥ अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ॥ मागधेषु तु यद्वृत्तं तच्छृणुष्व नराधिप ॥ १ ॥ बभूव मागधो राजा चण्डवेग इतिश्रुतः ॥ तस्यासीद्रूपसंपन्ना भार्या नयनसुन्दरी ॥ २ ॥ सर्वधर्मान्विरित्यज्य प्रतिसंवत्सरं तु सा ॥ तिलान्होममयेते विप्रैर्जुहोति च तथा स्वयम् ॥ ३॥ श्रवणद्वादशियोगे माघे मासि हुताशने ॥ देवस्य चैव नैवेद्यं करोति तिलमोदकैः ॥ ४ ॥ अर्चनेन च वासोभिः पूजयत्यपि माधवम् ॥ महारत्नैरनेकानि वासांसि विविधानि च ॥ ५ ॥ ब्राह्मणीनां च गेहेषु विसर्जयति तत्परा ॥ महावार्ताप्रदानं च विधत्ते केशवालये ॥ ६ ॥ तां कदाचित्सुवासिनीं ब्राह्मणीं तु वसन्तिका ॥ पप्रच्छ सखिभावेन रहस्यं निर्जने स्थिता ॥ ७॥ वसन्तिकोवाच ॥ सर्वधर्मान्परित्यज्य माघे मासि शुभानने ॥ द्वादश्यां कृष्णपक्षस्य कस्मादर्चयसे हरिम् ॥ ८ ॥ कस्मात्तथा बहुतिलं हावयस्यनले तथा ॥ एतन्मे संशयं छिन्धि रहस्यं चेन्न ते शुभे ॥ ९ ॥ नयनसुन्दर्युवाच ॥ रहस्यमेतत्परमं न रहस्यं तथा त्वयि ॥ त्वं मे सखीश्वरी प्राणसमं मे प्राणधनेश्वरी ॥ १० ॥ अस्ति वैतस्तिको नाम देशः परमधार्मिकः ॥ तत्र ग्रामवरे चासीदसतीर्थे सुशोभना ॥ ११ ॥