विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

वि० ध० ॥१११॥

प्र० सं० अ० १६१

मानुष्ये च परां ऋद्धिमृच्छत्याप्नोत्यसंशयम् ॥ वनादाहृत्य कुसुमैः कर्तव्यं देवतार्चनम् ॥ १६ ॥ पत्रं पुष्पं फलं तोयं दूर्वाङ्कुरमथापि वा ॥ निवेदयित्वा कृष्णाय भोक्ता नाकमवाप्नुयात् ॥ अक्षमैस्तूपवासान्सां तथा धनविवर्जितैः ॥ १७ ॥ वनादाहृत्य कुसुमैः कर्तव्यं देवतार्चनम् ॥ अरण्यादाहृतैः पुष्पैः सम्पूज्य मधुसूदनम् ॥ १८ ॥ पूर्वजन्मनि सम्प्राप्तं राज्यं शृणु नराधिप ॥ द्रुहो ययातिर्नहुषो विबभ्रुष्वः करन्धमः ॥ १९ ॥ दिलीपो यवनाश्वश्च ऋतुपर्णो भगीरथः ॥ सोमकरः सहदेवश्च महामालो महाद्युतिः ॥ २० ॥ रेवकः कालकाख्यश्च कृतवीर्यो गुणाकरः ॥ देवरातः कङ्कु- -स्त्यश्च विनीतो विक्रमे रघुः ॥ २१ ॥ महोत्साहो वीतभयो निरमित्रः प्रभाकरः ॥ कपोतोरोमा पर्जन्यश्चन्द्रसेनः परात्मकः ॥ २२ ॥ भीमसेनो दृढरथः कुशनामः प्रभञ्जनकः ॥ एते चान्ये च बहवः पूर्वजन्मनि केशवम् ॥ २३ ॥ पूजयित्वा सितावत्यां प्रापु राज्यमकण्टकम् ॥ यत्नत्वमथ दैवत्वं गन्धर्वत्वं तथैव च ॥ २४ ॥ विद्याधरत्वं नागत्वं ये गता मनुजोत्तम ॥ बहुत्वात्ते कथं शक्या मया वक्तुं तवानघ ॥ २५ ॥ तस्माद्यत्नः सदा कार्यः पुष्पैः कुसुमार्चने ॥ २६ ॥ अरण्यजातैः कुसुमैः सदैव संपूजयित्वा स्वयमाहृतैस्तु ॥ संवेधरत्वं फलमाप्नुवन्ति राजेन्द्र तद्वर्णयितुं न शक्यम् ॥ २७ ॥ इति श्रीविष्णुधर्मोत्तरे प्रथमखण्डे मार्कण्डेयवज्रसंवादे पुष्पाहरणफलवर्णनं नामाष्टषष्ट्यधिकशततमोऽध्यायः ॥ १६८ ॥

वज्र उवाच ॥ अटव्यो दारुणा ब्रह्मन् सिंहव्याघ्रनिषेविताः ॥ तस्करैराचिता घोराः सरीसृपविमिश्रिताः ॥ १ ॥ नित्यौचित्यस्य चाध्वानं दाहूय करं परम् ॥ अतः स्वल्पतरं कर्म ब्रूहि मे केशवार्चने ॥ २ ॥ मार्कण्डेय उवाच ॥ अतः स्वल्पतरं राजेन्द्र वेश्ममार्जनलेपनम् ॥ महाफलं विनिर्दिष्टं शास्त्रज्ञैर्वेदपारगैः ॥ ३ ॥ सम्मार्जनं तु यः कुर्यात्पुरुषः केशवालये ॥ रजस्तमोभ्यां निर्मुक्तः स भवेन्नात्र संशयः ॥ ४ ॥ पांसूनां यावतां सङ्ख्यां कु- -र्यात्सम्मार्जने नरः ॥ तावन्त्यब्दानि स सुखी नाकमासाद्य मोदते ॥ ५ ॥ अभ्युक्षणं तु यः कुर्यादपनीतेन सुरालये ॥ स शान्तपापो भवति नात्र कार्या विचारणा ॥ ६ ॥ कृतवोपलेपनं विष्णोर्निरस्तयायतेने सदा ॥ गोमयेन शुभैर्लोकानन्यान्लोकाद्गच्छति ॥ ७ ॥ हस्तप्रमाणं भूभागमुपलिप्य नराधिप ॥ देवरामाश्रतं नाकं लभेत सततं नरः ॥ ८ ॥ ततोऽनुसारेण फलं विस्तृतायां क्षितौ स्मृतम् ॥ नित्यासम्प्रभ्रन्तू तथा देववेश्मोपलेप- -ने ॥ ९ ॥ त्रिः पक्षस्य तु कुर्वीत देववेश्मोपलेपनम् ॥ पञ्चमीं दशमीं चैव तथा पञ्चदशीं नृप ॥ १० ॥ त्रिः पक्षस्य सदा कृत्वा देववेश्मोपलेप- -नम् ॥ संवत्सरात्तदाप्नोति यत्फलं तन्निबोध मे ॥ ११ ॥ जन्मान्तरमथासाद्य गृहं प्राप्नोत्यनुत्तमम् ॥ सर्वोपभोगसंयुक्तं गृहाप्तासङ्कुलम् ॥ १२॥ वृक्षोद्यानलतातल्पतोयवापीविभूषितम् ॥ गवांश्वधनधान्याढ्यं सर्वापकरणैर्युतम् ॥ १३ ॥ प्रियंवदामिष्टहासिंः स्वरूपाभिश्च पार्थिव ॥ वृतं च

॥१११॥