विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

वि० ध०
॥११४॥

पृ० सं०
अ० १६३

तम् ॥ ३ ॥ एकैकमङ्गं देवस्य प्रतिमासं विशेषतः शुङ्खः शृणु चाङ्गकर्म मम ॥ ४ ॥ मार्गशीर्षोदारभ्य व्रतमेतत्समासतः॥
देवस्य मार्गशीर्षे तु वामं जानु समर्चयेत् ॥ ५ ॥ कटिभागं तथा वामं पौषे मासि समर्चयेत् ॥ माघे मघासु वामं च भुजं देवस्य पूजयेत् ॥६॥
उत्तराफल्गुनीऋक्षे स्कन्धं वामं प्रपूजयेत् ॥ चतुर्ष्वेतेषु वामेषु गोमूत्रस्नानमाचरेत् ॥ ७ ॥ पूजनं देवदेवस्य रक्तैः पुष्पादिभिस्तथा ॥ होमो
घृतेन कर्तव्यस्तिलदानं द्विजातिषु ॥ ८ ॥ ताम्रस्य च तथा दानं गोमूत्रप्राशनं ततः ॥ हविष्याशीन चाहारं ततः कार्य विजानता ॥ ९ ॥
देवस्य दक्षिणं स्कन्धे चैत्रे चित्रासु पूजयेत् ॥ वैशाखे च विशाखासु बाहुं देवस्य दक्षिणम् ॥ १० ॥ दक्षिणं कटिभागं च ज्येष्ठे ज्येष्ठासु पूज-
येत् ॥ दक्षिणं च तथा जानुमाषाढे वैश्वदेवके ॥ ११॥ चतुर्ष्वेतेषु मासेषु क्षीरस्नानं विधीयते ॥ पीतपुष्पादिपूजा च देवदेवस्य चक्रिणः ॥ १२ ॥
होमं च शालिभिः कुर्याद्गवा देया द्विजातिषु ॥ रजतं च तथा देयं यथाशक्त प्रतिक्रिया ॥ १३॥तथा कार्या मनुष्येन्द्र श्रावणे श्रवणे ततः ॥ पादाङ्गु-
पूजयतस्य यत्स्यंदं सकलं जगत ॥ १४ ॥ शृते भाद्रपदे मासि आश्विने हृदयं ततः ॥ शिरसः पूजनं कार्यं कार्त्तिके कृत्तिकासु च ॥ १५ ॥ चतु-
र्ष्वेतेषु मासेषु दध्ना स्नानं विधीयते ॥ पूजनं देवदेवस्य शुक्लैः पुष्पादिभिस्तथा ॥ १६ ॥ क्षीरेण होमः कर्त्तव्यो घृतं देयं द्विजातिषु ॥
सुवर्णं च तथा राजन्दद्या कार्या मुजिक्रिया ॥ १७ ॥ अनन्तनाम जनयन् सर्वमासेषु पार्थिव ॥ तेनैव नाम्ना देवस्य होमकर्मोपि निर्दिशेत् ॥ १८ ॥
व्रतावसाने दातव्यं ब्राह्मणेभ्यस्तु भोजनम् ॥ दानं शक्त्या च दातव्यं ब्राह्मणेभ्यो नराधिप ॥ १९ ॥ संवत्सरमुपाह्नोति सर्वान्नेव मनोरथान् ॥
पुत्रार्थीभिश्चैतिकामैश्चैत्यादगधेनपुंसुभिः ॥ २० ॥ प्रार्थयद्भिश्च कर्त्तव्यं बलमारोग्यसम्पदम् ॥ एतद्व्रतं महागज पुष्यं स्वमन्ययनं परम् ॥ २१ ॥
अनन्तव्रतमित्युक्तं सर्वकल्मषनाशनम् ॥ व्रतमेतत्पुरा कृत्वा युवनाश्वो महीपतिः ॥२२ ॥ मान्धातारं सुतं लेभे गजान्तं चक्रवर्त्तिनम् ॥ इतत्प्रौर्वचम्च्च
राजेन्द्र भार्या शीलधरा तथा ॥ २३ ॥ व्रतेनानेन मा लेभे पुत्रं बाहुसहस्रिणम् ॥ कार्तवीर्यार्जुनं नाम गजान्तं चक्रवर्त्तिनम् ॥ २४ ॥ यमावविवंश
भगवांस्तेजसा स्वेन माधवः ॥ नमस्तं कार्तवीर्याय अर्जुनाय महात्मने ॥ २५ ॥ मनट्टोपिनसमुद्रायों मंदिन्यग्मीर्भगवांश्च ॥ एतावदुक्ता पृच्छन्
तिलप्रस्थस्य युज्यते ॥२६॥ राजन्दस्तस्य विविधद्वद्वाणाय यनामने ॥ यम्य वै जातमात्रम्य प्रववावनिलेः शुभः ॥ २७ ॥ नीजशक्रम्वृड्थ्याम
मुदं प्रापाखिलं जगत्॥तस्माश्चर्य नृपतिं देत्या मातृव्यतां गताः ॥२८॥ आश्रयामासुरव्याप्रश्शातशोऽथ महर्षयः ॥ द्यस्मन्मन्जन्मवतीवार्ता भूमिर्मा
रावपीडिता ॥ दधार कृच्छ्रात्तात्मानं जलाक्लिववृत्तृपं ॥२९॥ पुत्रियमेतत्त्वराजसिंह मया व्रतं ते कथितं पुराणम् ॥ कर्त्तव्यमेतद्भुवि पुत्रकामः पापा-

॥१३४॥