विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

वि० ध० | प्र० खं० ॥१३१॥ | अ० २०९

मन्त्रितैः ॥ बभार वसनं चारु स्नानात्तोयौघसङ्कुलम् ॥ २९ ॥ शशाङ्कमण्डलं पूर्णं तन्मुखैरिव संवृतम् ॥ वाद्यपुण्याहघोषेण तथा गीतस्वनेन च ॥ ३० ॥ स्नात्वापस्पृश्य विधिवत्पूर्वां सन्ध्यां समाहितः ॥ ददर्श वदनं चारु दर्पणे चाय सर्पिषि ॥ ३१ ॥ स सुवर्णं महाराज दैवज्ञेनाभिमन्त्रितं ॥ दिनेशे तिषिनक्षत्रं ततः शुश्राव राघवः ॥ ३२ ॥ सांवत्सरमुखोदीर्णं कलिदुःखप्रनाशनम् ॥ चकाराम्यर्चनं चाथ देवदेवस्य चक्रिणः ॥ ३३ ॥ गन्धमाल्यनमस्कारधूपदीपात्रसम्पदा ॥ स्तवैर्बलिप्रदानैश्च गीतवाद्यस्वनेन च ॥ ३४ ॥ संपूज्य देवदेवेशं विवेशाग्निगृहं शुभम् ॥ तत्राग्निं समुपस्थाय हुतं पूर्वं पुरोधसा ॥ ३५ ॥ दुःखप्रनाशनं कर्म सिद्धिवृद्धिजयप्रदम् ॥ प्रागेव तस्य कृतवान्विद्वान्नृपपुरोहितः ॥ ३६ ॥ (ततस्त्वौपासने वह्नौ भरतः प्रीतमानसः ॥) श्रीसूक्तं पौरुषं सूक्तं जुहाव प्रयत्नस्तदा ॥ ३७ ॥ आज्येन मन्त्रपूतेन विधिना सुसमाहितः ॥ दत्वा पूर्णाहुतिं चाग्रौ कृतजयो महामतिः ॥ ३८ ॥ उदकेनावभृथं चक्रे देवानां पितृभिः सह ॥ ततः स निर्ययौ तस्माद्गतो वह्निवेश्मनः ॥ ३९ ॥ निष्क्रम्य पूजयामास ब्राह्मणांस्तुमना तदा ॥ गोभिरश्वैः सुवर्णेन दधिपुष्पफलान्वितैः॥४०॥ मोदकैश्च तथा रत्नैर्वस्त्रैश्च रघुनन्दनः ॥ पूजितानां द्विजेन्द्राणां भगतेन महात्मना ॥ ४१ ॥ पुण्याहघोषोबलवांञ्जगाम मधुरस्वरः ॥ स पूजयित्वा विप्रन्द्रान्प्रविश्य च तथा गृहम् ॥ ४२ ॥ नित्यकर्म च कृत्वाऽदं चन्दनेन सुगन्धिना ॥ मृगमदकुङ्कुमाद्यैर्नानो वस्त्रेपुन भूपितः॥ ४३ ॥ आभूष्य सर्वगात्राणां भूषणानि रघूद्वहः ॥ जुष्टं सुगन्धि माल्यं च भजंश्च विविधान्गन्धा ॥ ४४ ॥ मङ्गलारम्भनं कृत्वा निष्क्रकाम सभागृहम् ॥ कृतं शय्यासनं तत्र वररत्नविभूषितम् ॥ ४५ ॥ महारत्नोगणोपेतं मौक्तिकाच्छद्युतिमत् ॥ वितानञ्च तथा दत्तं तस्योपर्यपि महर्द्धिमत् ॥ ४६ ॥ आसीनमासने तस्मिन्भरतं सत्यसङ्गरम् ॥ प्रांशवो वद्धनिस्त्रिंशाः कवचोत्थप्रभापिताः ॥ ४७ ॥ ऽन्तान्वन्द्येण वीग गन्धुः पृष्ठमंस्थिताः ॥ तथैवोभयपार्श्वस्थाः पूर्णचन्द्रनिभाननाः ॥ ४८ ॥ वाग्सुख्याः सुवशान्तसुपाम्यांश्चक्रुं तदा ॥ बालव्यजनतन्वांगिन्यन्तालवृन्दकशाः पराः ॥ ४९ ॥ ताम्बूलभाण्डाघारिण्यो नलिनाजोलेक्षनाः ॥ कुण्डली वद्धनिस्त्रिंशो दण्डपाणिः सुवेशवान् ॥ ५० ॥ उवाच भगनं भर्ता भूमिंविन्व्यन्तजाञ्जुकः॥ दिदृक्षवस्ते संप्राप्ता ब्राह्मणाः संशयाच्छिदः ॥ ५१ ॥ श्रोणिमहतग ये च वलमुख्यास्तथैव च ॥ प्रवेश्यन्तानित्युक्तो डास्यानक्षता ततोऽब्रवीत् ॥ ५२ ॥ ब्राह्मणान्बलमुख्यांश्च प्रवेशयत सत्वरम् ॥ आशीर्भिरभिनन्द्यैतं सप्रविष्टा द्विजातमाः ॥ ५३ ॥ वूसीपु ॥ १३१॥

---

^१ 'विधाय च' इति ख० ।
^२ कोष्ठान्तर्गतः पाठः खपुस्तके नास्ति ।