विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

वि० ध० ॥१३२॥

प्र० खं० अ० २०१

नृप ॥ ७७ ॥ गार्ग्यवाक्यं तथा बुद्ध्या रोचतेऽतिशयेन मे ॥ प्रयातु तेषां दौत्येन गार्ग्य एव महायशाः ॥ ७८ ॥ युधाजिदुवाच ॥ गच्छ गार्ग्य महाभाग गन्धर्वाधिपतिं प्रति ॥ तं च श्रावय वाक्यानि त्वयोक्तानीह यानि मे ॥ ७९ ॥ अक्रियायां तथा तेषां श्राव्याऽख्यायि मा चिरम् ॥ अस्यैव नाम्ना धर्मज्ञ भरतस्य महात्मनः ॥ ८० ॥ मार्कण्डेय उवाच ॥ एवमस्त्वित्यथोक्तोऽसौ ययौ गार्ग्यो महायशाः ॥ स्यन् काञ्चनाङ्गेन गन्धर्वनगरं प्रति ॥ ८१ ॥ गते पुरोहिते गार्ग्ये भरतोऽपि महायशाः ॥ हस्तिपृष्ठे रथे चाश्वे शस्त्रे शास्त्रे तथा नृप ॥ ८२ ॥ व्यायामं च तथा चक्रे नियुद्धे च यदूत्तम ॥ उत्सादितस्तथा पद्भ्यां धावद्भिः कुशलैर्जनैः १॥८३॥ स्नातः संसृजतो विष्णोर्विचित्रात्त्वरतोन्नतः॥ नमस्कृत्य तथैवाग्निं हुतं मुहु पुरोधसा ॥ ८४ ॥ तथा भुक्तवतां श्रुत्वा पूजितानां द्विजन्मनाम् ॥ पुण्याहघोषं विततेन भूमिपाल विसृज्य तान् ॥ ८५ ॥ पाद्यार्च्यचन्दनाक्ताङ्गस्तत्तूणां सितचामरः ॥ सर्व्वलङ्कारगोपेतः सुगौ नृपेन धूपितः ॥ ८६ ॥ आसीनस्तस्त्वासने दिव्ये बुभुजे स्वजनैर्युतः ॥ मातुलस्य महार्हाणि शुचीनि गुणवन्ति च ॥ ८७ ॥ अपषित्निपूर्वाणि पुरुषैर्गतकामिभिः ॥ नगपङ्गिस्तृगाणान्तु दिक्षवेता तथैव च ॥ ८८ ॥ भक्ष्यं भोज्यं च लेह्यं च पेयं चोष्यं तथैव च ॥ पात्रेषु रुक्मगोयेषु तथा मणिमयेषु च ॥ ८९ ॥ भुक्कान्नं गीतशब्देन चार्वैः कतिपयैः सह ॥ तथोपस्पृश्य धर्मात्मा दन्तधावनपूर्वकम् ॥ ९० ॥ चक्रन्द्व्य शयने भेजे वामपाश्र्वेन शत्रुहा ॥ इतिहासं म शुश्राव तत्रस्थः पुरुषोत्तमः ॥ ९१ ॥ ततः स शयनं त्यक्ता शाखाभ्यागम महायशाः ॥ चकार ग्युहशीर्लः मनां मार्गमनुव्रजन् ॥ ९२ ॥ एतस्मिन्नेव काले तु सह गार्ग्यो युधाजिता ॥ विवेश भरतं द्रष्टुं गृहेणपरिकृतः ॥ ९३ ॥ सुवासिनञ्च भरतं वाक्यमेतत्ततोऽब्रवीत् ॥ गार्ग्य उवाच ॥ ततो वाक्यानि सर्वाणि शैलूपः श्रावितो मया ॥ ९४ ॥ न तानि तस्य गेचन्ते मंत्राममन्त्र्य गेचनै ॥ भरतेन ममागम्य श्वाभृते द्विजपुङ्गव ॥ ९५ ॥ भरतं नाशयिष्यामि नीहारं चन्द्रमा यथा ॥ इत्युक्त्वा न तु मां गजा प्रपथामाम मत्वः ॥ ९६ ॥ आहान्दुनडुभिम्मन्त्र निष्क्रान्ते मयि चाहतः ॥ एतज्ञात्वा म युद्धाय प्रातः सजो भवेत्तव ॥ ९७ ॥ मार्कण्डेय उवाच ॥ इति गार्ग्यवचः श्रुत्वा भरतो गार्ग्यमब्रवीत्॥ गच्छ शीघ्रं गृहं ब्रह्मञ्छ्रान्तो रथवलध्वतः ॥९८॥अहमाज्ञापयिष्यामि सर्वं मायामिकं विधिम् ॥ एतावदुक्त्वा विजयं सनाध्यक्षमथाऽब्रवीत्॥९९॥ ममोत्थूवाहिभिः शीघ्रं शिविरेषु महीक्षिताम् ॥ योधानाज्ञापयत्वद्य संभूताय रणाय वै ॥ १०० ॥ युद्धव्यावतिकं सर्वं कर्त्तव्यं च तथा त्वया ॥

---

१ 'उत्सादिताः कषायेण बाधितः कुशलेर्जनैः' इति ख० । २ 'विद्धिः' इति ख० । ३ 'वेदिपारगैः' इति ख० ।

॥१३२॥