विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

वि० ध० ॥१४१॥

प्र० सं० अ० २२२

तुरगश्च महात्मरस्य विदितात्मनः ॥७३॥ न ते क्षमं तेन नरेन्द्रचन्द्र वैरं महात्मा स तु लोकपूज्यः ॥ तस्यास्त्रवेगस्त्वयि रणे च वेगं सोढुं न शक्तास्त्रिदशाः सशक्राः ॥७४॥ इति श्रीविष्णुधर्मोत्तरे प्रथमकाण्डे मार्कण्डेयवज्रसंवादे शैलूपं प्रति नाडायनवचनं रावणस्य त्रैलोक्यविजयो नामैक विंशत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः ॥२२१॥ शैलूप उवाच ॥ वसिष्ठाद्विप्रवृधं संप्रैक्ष्य तदा वेदवतीं द्विज ॥ किं चकार महातेजा दशग्रीवः प्रतापवान् ॥१॥ नाडायन उवाच॥ जगाम स तदा लङ्कां पूज्यमानो निशाचरैः ॥ ततस्त्वं प्रेषयामास दूतं धनपतिः स्वयम् ॥ २ ॥ अकार्याद्विनिवर्तस्व सुरैस्ते वि नश्यते वधः ॥ दूतस्य वचनं श्रुत्वा दूतं हत्वा निशाचरः ॥३॥ गत्वा विजिग्ये धनदं विजहारऽस्य पुष्पकम् ॥ पुष्पेकेन विमानेन कैलासं स तदा ययौ ॥ ४ ॥ पुष्पकस्य गतिं रुद्धां तत्र वीक्ष्य निशाचरः ॥ ददर्श शैलशृङ्गस्थं नन्दिनं वानराकृतिम् ॥ ५ ॥ तं दृष्ट्वा मुमुचे हासं नन्दी तं शतवांस्ततः ॥ गिरावस्मिन्दशग्रीव स्वयं क्रीडति शङ्करः ॥६॥ विमानेन यदा तस्य समीपंमुपयास्यसि ॥ करोषि चावहास्यं मां तस्माच्छ्रुप्त्वा म्यहं तव ॥ ७ ॥ मद्वक्रसदृशा घोराः पुलस्त्य प्रजापतेः ॥ उत्पत्स्यन्ति कुले भीमाः क्षयार्थं वानरास्तव ॥ ८ ॥ श्रुत्वैवं नन्दिनो वाक्यं संकै लासं त्रिलोचनम् ॥ नेतुका मस्तदा लङ्कां भुजाञ्चिक्षेप पर्वते ॥ ९ ॥ पौलस्त्यभुजसंरुद्धकैकलासचलित्तासना ॥ जग्राह निर्भरं कण्ठे तदोमा त्रिपुरान्तकम् ॥ १० ॥ ततो गर्जनमहादेवो देवानां प्रवरो हरः ॥ पादाङ्गुष्ठेन तं शैलं पीडयामास लीलया ॥ ११ ॥ रक्षसा तेन रोषाच्च भुजानां रुजया तथा ॥ मुक्तो विरावः सुमहास्त्रैलोक्यं येन रावितम् ॥ १२ ॥ मनिरे वज्रनिष्पेषं तस्यामात्या युगक्षयम् ॥ आसनेभ्यः प्रचलिता देवाः शक्रपुरोगमाः ॥ १३ ॥ तेन शब्देन वित्रस्ता सुतरां पर्वतात्मजा ॥ हरस्यालिङ्गनं चक्रे भयोल्लेखाक्षणा भृशम् ॥ १४ ॥ अकुद्विग्नालिङ् नजां प्रीतिं प्राप्य तदा हरः ॥ मुक्त्वा चात्य सुजानन्नाह वाक्यं दशाननम् ॥ १५ ॥ प्रीतोऽस्मि तव वीर्येण शौण्डीर्येण दशानन ॥ यस्माद्राक्षसो रावस्त्वया मुक्तो भयङ्करः ॥ १६ ॥ तस्मात्तवं रावणो नाम भविष्यसि जगत्त्रये ॥ ततः प्रभृति राजेन्द्र रावणो लोकरावणः ॥ १७॥ शातकुम्भमयं लिङ्गं देवदेवस्य शूलिनः ॥ सम्पूजयति राजेन्द्र नित्यं श्रद्धासमन्वितः ॥१८॥ यत्रयत्र यथा याति तत्रतत्रात्य पार्थिव ॥ सौवर्णं तस्य देवस्य लिङ्गं तदनु नीयते ॥ १९ ॥ ततस्तु रावणो राजा ययौ संयमनीं पुरीम् ॥ युयुधे कालपाशेभ्यो यमँश्च सह मृत्युना ॥२०॥ जित्वा पितृगणैश्चैव मोक्षयित्वा च नारकान् ॥ यमेन युयुधे सार्धं क्रोधाद्वैवस्वतस्ततः ॥ २१ ॥ हन्तुमिच्छुन्महीपाल दुरास्तरंण निशाचरम् ॥ वारयामास तं ब्रह्मा वाक्यं चेदमुवाच ह ॥ २२ ॥ अमोघस्त्वव दण्डोयमवध्यश्चैव रावणः ॥ एकस्मिन्नपि निष्क्रान्ते भूयान्महदवग्रहम् ॥ २३ ॥

॥१४१॥