विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

वि० ध० ॥१४६॥ प्र० खं० अ० २३०

पर्वते श्वेते गर्भं वह्निसमप्रभम् ॥ तेन जातेन संवृत्तं सौवर्णं श्वेतपर्वतम् ॥ ९ ॥ सुवर्णरेतसस्तस्य शंकरस्य तु तेजसा ॥ ददृशुः कृत्तिका बालं संत्यक्तं तत्र गङ्गया ॥ १० ॥ स्तनानि प्रदुदुस्तस्य कृपया राजसत्तम ॥ षडाननस्तदा भूत्वा षण्णामेव स्तनं पपौ ॥ ११ ॥ तासां क्षीरेण धर्मात्मा विवृद्धश्चारुतेजसा ॥ कृत्तिकानां वरं प्रादाद्यद्वक्ष्यामि ते नृप ॥ १२ ॥ नाडायन उवाच ॥ यदा चन्द्रसमायोगं गमि- ष्यथ शुभासनाः ॥ तदा पूजां करिष्यन्ति भवतीनां तु ये नराः ॥ १३ ॥ वस्त्रैश्चद्मसैश्चैव वरुणस्य तथा मम ॥ गन्धमाल्यैः स्तथा पुष्पैर्धूपदीपैस्तथैव च ॥ १४ ॥ गन्धोदकेन पुण्येन लजामिश्रेणुना सह ॥ अपूपैः परमान्नेन दशा गव्येन चाप्यथ ॥ १५ ॥ कुल्माषैः सफलैर्हृद्यैर्मोदकैः पानकैस्तथा ॥ प्राप्स्यन्त्यभिमतान्कामानिह लोके परत्र च ॥ १६ ॥ नकाशनस्तथा भूत्वा युष्मत्पूजापरायणः ॥ क्रीडित्वा सुचिरं नाके मानुष्ये तु भविष्यति ॥ १७ ॥ रूपान्वितः सत्यपरो दयावान्धर्मे स्थितः सम्बहुभृत्ययुक्तः ॥ कुलेन शीलेन समन्वितश्च नारीविशेषैराप्तसुभगो भविन्त्री ॥ १८ ॥ इति श्रीविष्णुधर्मोत्तरे प्रथमखण्डे मार्कण्डेयवज्रसंवादे कृत्तिकापूजाविधिनिर्माणोर्नामद्वाविंशत्युत्तरोदिशतत- मोऽध्यायः ॥ २२८ ॥ ॥ नाडायन उवाच ॥ ततस्तु प्रययौ गङ्गा कुमारे पुत्र पावकिः ॥ मया त्वं जनितः पुत्र तमुवाच सुरेश्वरम् ॥ १ ॥ असहन्त्या महातेजस्त्वद्वीर्यं पर्वतोत्तमे ॥ मया स्कन्द परित्यक्तं तदा गर्भगतं मम ॥ २ ॥ तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा पावकिर्वाक्यमब्रवीत् ॥ ॥ स्कन्द उवाच ॥ नाहं गृहं ते यास्यामि शम्भुर्मे दैवतं पिता ॥ ३ ॥ अनुग्रहं करिष्यामि तवाहं सुरनिम्नगे ॥ वैशाखमासशुक्लस्य तृतीयायां वरानने ॥ ४ ॥ मातृव्यमवतीर्णासि तदा पूजामवाप्स्यसि ॥ तस्मिन्नहनि यः स्नानमाचारिष्यति ते शुभे ॥ ५ ॥ राजसूयाश्वमेधाभ्यां फलेन स तु योक्ष्यति ॥ तस्मिन्नहनि यः पूजां यत्र तत्र व्यवस्थितः ॥ ६॥ गन्धमाल्यापहारैश्चधूपदीपांन्नसंपदा ॥ कर्ता तव महाभागे त्वत्तोयस्नानजं फलम् ॥ ७ ॥ ध्रुवमाप्स्यति धर्मज्ञ नात्र कार्या विचारणा ॥ तस्मिन्नहनि यत्किञ्चित्प्रदास्यच्छ्रद्धयान्वितः ॥ ८ ॥ अक्षयं तत्फलं तस्य भवि- ष्यति न संशयः ॥ अक्षया सा तिथिर्ज्ञेया कृत्तिकामिर्युता यदि ॥ ९ ॥ भविष्यति महाभागे विशेषेण फलप्रदा ॥ १० ॥ तस्मिन्दिने ये तव चारुगात्रि पूजां करिष्यन्ति तथोदितां प्राक् ॥ ते नाकलोके सुचिरं निरुध्य लोकानगमिष्यन्ति जलाधिपस्य ॥ ११ ॥ इति श्रीविष्णुधर्मोत्तरे प्रथमखण्डे मार्कण्डेयवज्रसंवादे शैलूपं प्रति नाडायनवचने अक्षयतृतीयामाहात्म्यं नामैकोनत्रिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः ॥ २२९ ॥ नाडायन उवाच ॥ ततस्तु जातककर्माद्याः क्रियास्तस्य महात्मनः ॥ विश्वामित्रस्तु कृतवान्मङ्गळानि तथैव च ॥ १ ॥ एतस्मिन्नेव काले तु

॥१४६॥