विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

वि० ध० प्र० सं० अ० २३२

प्राशः तथा वै गोरसप्रियः ॥ भूतोन्मादसमाविद्धो लिङ्गैरैतैर्विनिर्दिशेत् ॥ ४१ ॥ कुसुमंढूंढूवाणैश्च गौरसर्षपविद्यैस्तथा ॥ भूतपूजा तु कर्तव्या तेन सम्पद्यते सुखी ॥ ४२ ॥ शून्यागारश्मशानादिचतुष्पथनिषेवकः ॥ रात्रौ चरति योऽच्छिद्रः पिशाचोन्मादितो नरः ॥ ४३ ॥ पिशाचयजनं तस्य कर्त्तव्यं फलसामिषैः ॥ कण्टकासम्भवेः पुष्पैः कृष्णवर्णैस्तथैव च ॥ ४४ ॥ अव्यक्तभाषी रूक्षाक्षो हास्ये चोच्चस्वरस्तथा ॥ रौद्रं निरीक्षतेऽन्तर्य्यं यक्षेनोन्मादितो नरः ॥४५॥ कुल्माषपूपपिण्याकपलोलौल्लिकागुडैः ॥ यक्षाणां पूजनं तस्य कर्त्तव्यं दोषशान्तये ॥ ४६ ॥ उद्विग्नचेताः शीतंश्च नातिशोकपरायणः ॥ राक्षसेन गृहीतश्च भवत्योष्ठावलेहकः ॥ ४७ ॥ पक्वामिषेण मांसेन रुधिरेण तथैव च ॥ राक्षसानां बलिः कार्यस्तस्य दोषप्रशान्तये ॥ ४८ ॥ भस्मपांसुरजोवस्तो मलिनो मलिनाम्बरः ॥ प्रेतगृहीतो भवति विकृतो ध्वस्तमस्तकः ॥ ४९ ॥ ओदनं मधुपानीयं सर्पिः क्षीरसमन्वितम् ॥ ५० ॥ प्रेतानां तत्र दातव्यं तेन संपद्यते सुखी ॥ शुचिः शुचिसमाचारः सन्ध्याचारी तिलप्रियः ॥ ५१ ॥ पितृगृहहीतस्य रूपमेतद्विनिर्दिशेत् ॥ तिलोगरसपुष्पाम्रमुद्गमूलफलैः शुभैः ॥ ५२ ॥ दीपैदानेस्तथा नित्यं प्रणिपातेन चाज्ञया ॥ पितृणां पूजनं तस्य कर्त्तव्यं दोषशान्तये ॥ ५३ ॥ अधीते जपते चैव शुचिस्तिष्ठाति चाप्यथ ॥ योगासक्तस्तथाषैण गृहीतो मानवो भवेत् ॥ ५४ ॥ हविर्गोरसपुष्पाद्यैस्तथाऽध्ययनसस्तवैः ॥ ऋषीणां पूजनं कार्यं तस्य दोषप्रशान्तये ॥ ५५ ॥ कर्मप्रसक्तो भवति न निद्रां भजते दिवा ॥ पौरुषेण गृहीतस्य लक्षणं समुदाहृतम् ॥ ५६ ॥ ब्राह्मणान्भोजयेत्तत्र मिष्टमन्नं सुसंस्कृतम् ॥ गन्धमाल्यान्व्जोलाराजंस्तस्य दोषप्रशान्तये ॥ ५७ ॥ स्कन्दग्रहगृहीतानां बालानां शृणु लक्षणम् ॥ रोदिति स्तनति ध्याति भूमौ स्वपिति चासकृत ॥ ५८ ॥ असम्बद्धमलपी वा ज्ञेयः स्कन्दग्रहोर्हतः ॥ रक्तैः पुष्पैः फलैर्मूलैः बालैर्काडनकैरूत्तथा ॥ ५९ ॥ घण्टा च कुक्कुटैः पूजा बलिना विविधेन च ॥ पताकाभिश्च कर्तव्या कुमारस्य महात्मनः ॥ ६० ॥ अतः परं लोकहितं तवाद्य सर्वग्रहव्याप्तिगुणप्रयोगान् ॥ वक्ष्यामि येषां हि निषेवणेन महर्षिसंयुन्ति नरा नरेन्द्रान् ॥ ६१ ॥ इति श्रीविष्णुधर्मोत्तरे प्रथमखण्डे मार्कण्डेयवज्रसंवादे ग्रहूपं प्रति नाडायन वाक्ये ग्रहलिङ्गानि नामैकत्रिंशदुत्तराद्विशततमोऽध्यायः ॥ २३१ ॥ ॥ नाडायन उवाच ॥ अभ्यङ्गोत्सादनं स्नानं धूपो रक्षावलिर्धृतम् ॥ नेत्रा ञ्जनं प्रवचनं नवग्रहहराः क्रियाः ॥ १ ॥ सर्पगन्धा वचा कुष्ठमुस्ताक्षैपणचन्दनैः ॥ तक्ष्णैर्मूत्रैर्वचचेस्तैलं सर्वग्रहपहम् ॥ २ ॥ विल्वमयं बहुदन्तं गवाक्षीबृहतीफलम् ॥ उत्सादनमिदं श्रेष्ठं सूक्ष्मपिष्टं जलेन तु ॥ ३ ॥ उशीरंकुङ्कुमश्चिद्दारुमनःशिलाः ॥ श्रीवृक्षस्तथा कौन्ती हरितालैल

॥१४७॥ ॥१४७॥