विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

प्र० खं०
अ० २३१
वे० ध०
१५९॥

वशं नीता बलवता पूर्ववृत्तराश ये ॥ बद्ध्वाहंमनेनैव कालोऽयं दुरतिक्रमः ॥ ३० ॥ क एनं पुरुषं लोके वश्ययिष्यति राक्षस ॥ लोकत्रयस्य
सर्वस्य कर्त्ता हर्त्ता तथैव च ॥ ३१ ॥ संहरत्येष भूतानि स्थावराणि चराणि च ॥ पुनश्च सृजते सर्वमनाद्यन्तो महेश्वरः ॥ ३२ ॥ इष्टं चैव हुतं चैव
तपस्तप्तं तथैव च ॥ सर्वस्यैव हि लोकेशो धाता गोप्ता न संशयः ॥ ३३ ॥ सर्वदेवमयश्चैव सर्वभूतमयस्तथा ॥ सर्वलोकमयश्चैव सर्वज्ञानमय
स्तथा ॥ ३४ ॥ सर्वदर्शी महारूपी महाबलो महाभुजः ॥ स्तुत्वा स्तुत्वा तथैषा च सर्वमस्मादवाप्नुयात् ॥ ३५ ॥ एतच्छ्रुत्वा च वचनं रावणो
निर्ययौ तदा ॥ न च तं पुरुषं तत्र ददर्श रजनीचरः ॥ ३६ ॥ समेत्य रक्षोधिपतिः सहायश्चाभवद्भूयः पृथिवीं समग्रामथ। न चाप्यसौ कश्चिदपश्य
तान्यं लोकेषु धीरं त्रिदशारिसूदनः ॥ ३७ ॥ इति श्रीविष्णुधर्मोत्तरे प्रथमखण्डे मार्कण्डेयवज्रसंवादे शैलूषं प्रति नाडायनवाक्ये बलिरावणसमा
गमो नामाष्टाविंशत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः ॥ २३८ ॥ नाडायन उवाच ॥ स कदाचिन्महीं सर्वां विचरंश्चन्दनोद्भवः ॥ पश्चिमे सागरद्वीपे
ददर्श पुरुषं शुभम् ॥ १ ॥ जांबूनदसमप्रख्यं ज्वलितानलसुप्रभम् ॥ विश्वरूपधरं देवं वरदं कामरूपिणम् ॥ २ ॥ धर्मस्तस्य तपश्चैव जगतः
सिद्धिहेतुके ॥ ऊरू चाश्रित्य तस्यास्तां मन्मथः शिश्नमाश्रितः ॥ ३ ॥ विश्वेदेवाः कटीभागे मरुतो वस्तिशीर्षके ॥ पादयोश्च
धरा देवी पिशाचाश्च नखाश्रिताः ॥ ४ ॥ मध्ये द्यौर्वसवस्तस्य कुक्षिमाश्रिताः ॥ पार्श्वेषु च दिशः सर्वाः सर्वस
न्धिषु मारुतः ॥ ५ ॥ पितरश्चाश्रिताः पृष्ठे हृदये च पितामहः ॥ गोदानानि पवित्राणि भूमिदानानि यानि च ॥ ६ ॥
सुवर्णस्य च दानानि यच्छ्रेष्ठामन्तराणि च ॥ अस्थिभागेषु शैलाश्च शिरासु सरितस्तथा ॥ ७ ॥ मणिबन्धोऽभवत्तस्य शरीरे घोरसं
स्थिताः ॥ कुक्षाटिकायां सन्ध्याश्च तलवाहाश्च ये घनाः ॥ ८ ॥ बाहू धाता विधाता च भगः पूषा तथा करौ ॥ नागा घोरविषाः सर्वे करजेषु
व्यवस्थिताः ॥ ९ ॥ अग्निरास्यमभूत्तस्य स्कन्धौ रुद्रोऽधिष्ठितौ ॥ दन्ता मासांस्तथैवर्तू दंष्ट्रास्तस्य तु वत्सरः ॥ १० ॥ नासायां चाप्यमावस्या तच्छि
द्रेषु च वासराः ॥ ग्रीवा तस्याभवद्देवी वाणी चाथ सरस्वती ॥ ११ ॥ नासत्यौ श्रवणौ चोभौ नेत्रे शशिदिवाकरौ ॥ वेदाङ्गानि च यज्ञाश्च तारा
रूपाणि यानि च ॥ १२ ॥ एतानि नररूपस्य तस्य देहाश्रितानि वै ॥ तेनातिकांयेन तदा राक्षसः पाणिपीडितः ॥ १३॥ मुमूर्च्छ सचिवाश्चास्य
पलायन्त दिशो दश ॥ ऋग्वेदमंत्रैः श्रेष्ठः पद्ममालाविवर्धितः ॥ १४ ॥ क्रमेण च विवेशाथ पातालं गिरिसन्निभः ॥ उत्थाय च दशग्रीवश्चाहूय
सचिवत्रयम् ॥ १५॥ क्व गतः सहसा भूत प्रहस्तमुखसारणाः ॥ एवमुक्ते राक्षसेन्द्र राक्षसास्तमथाब्रुवन् ॥१६॥ प्रविष्टः स नरो दैवं देवदानवदर्पहा ॥

॥१५९॥