विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

स्परम् ॥ ८॥ भाषन्ते केचिद्व्यक्तं विह्वलाः पदेपदे ॥ शयने भ्रममाणैश्च कचिदस्थितदृष्टयः ॥ ९ ॥ कामिनीस्कन्धविन्यस्तव्यावृत्ता तथा परे ॥ कलहं चक्रिरे चान्ये स्तुवन्त्यन्ये निरर्थकम् ॥ १० ॥ स्खलमानपदा यान्ति स्थानं हृद्गतवञ्चितम् ॥ आह्वयन्ति गणान्केचित्प्रणमन्ति तथा परे ॥ ११ ॥ एवं सन्तजनाकीर्णे नगरे गीतनादिते ॥ ददृशुर्गृहमुख्येषु नरनारीर्विचेष्टितम् ॥ १२ ॥ सम्बोध्यमाना दूतीभिस्त्वङ्गकृत भुजाः स्त्रियः ॥ यान्ति कान्तान् सम्भ्रान्ता मदपानसमुत्सुकाः ॥ १३ ॥ पपुः काश्चित्प्रियैः सार्थं पानं मदसमीरिताम् ॥ पाययन्त्यपराः कान्ता भोजयन्त्यपराः प्रियान् ॥ १४ ॥ प्रासादेषु विचित्रेषु तथा वातायनेषु च ॥ रतिश्रान्तास्तथा सुप्ताः काश्चित्कान्तैः सह स्त्रियः ॥ १५ ॥ काचिद्गौरी प्रियं श्याममालिङ्ग्य शयने स्थिता ॥ उत्पलस्रगिवाभाति युक्ता जातिस्रजा सह ॥ १६॥ गौरं गौरसमाश्लिष्य काचिदाभाति सुन्दरी ॥ आलिङ्गिता चन्द्रकैश्चन्द्रकान्तशिला यथा ॥ १७ ॥ श्यामा श्याममसारश्लिष्टा काचिदाभाति पार्थिव ॥ पयोदपङ्क्तिर्गगने यथा पार्थिव सोल्का ॥ १८ ॥ अलकिकुसुमप्रौढा काचिच्चुम्बति प्रियम् ॥ प्रियेण गाढमाश्लिष्टा विलक्षस्मितमभवत् ॥ १९ ॥ काचिच्च वनिता प्रौढा कर्पूर रजसा स्वयम् ॥ अवाकिरति कान्ताङ्गं रतिस्वेदपरिप्लुतम् ॥ २० ॥ पश्य मां तारकां चन्द्रो लेखां समालिङ्ग्य तिष्ठति ॥ इत्याह दयितं काचित्प्रौढा रतिसुखार्थिनी ॥ २१ ॥ काचिद्रूपवरा दृष्ट्वा सुरतार्थिनी ॥ कान्तेनालिङ्गिता गाढं मुदितेन रतिलिप्सुना ॥ २२ ॥ कान्तेन काचिद्रोषोष्ठी चुम्बनायार्पिते मुखे ॥ न यास्ये तव विश्वासं भूयश्चेदेवमकृथाः ॥ २३ ॥ १ काचित्प्रसुप्ता कान्तेन परा स्पृष्टा रतार्थिनी ॥ कान्तमालिङ्गदत्यर्थं त्यक्तनिद्रा ससम्भ्रमा ॥ २४ ॥ इत्येवमपि विश्वस्तान्सैनिकांस्तान्सुखान्वितान् ॥ हंतुं न शेकुर्गन्धर्वा भरतस्य समाश्रयात् ॥ २५ ॥ एषां पुरे सन्निहितः स विष्णुर्महाभावो रघुवंशगोप्ता ॥ तेषां पुरे नास्ति भयं नरेन्द्र गन्धर्व यक्षासुरपन्नगेभ्यः ॥ २६ ॥ इति श्रीविष्णुधर्मोत्तरे प्रथमखण्डे मार्कण्डेयवज्रसंवादे निशीथभोगवर्णनो नाम सप्तपञ्चाशदुत्तरद्विशततमोऽ ध्यायः ॥ २५७ ॥ ॥ मार्कण्डेय उवाच ॥ अथोत्थाय तदासमेत्य गन्धर्वाः शिविरात्तथा ॥ तथा राजगृहात्सर्वं शैलूषाय न्यवेदयन् ॥ १ ॥ न विद्मस्तत्कथा तत्र न रक्षा काचिदीदृशी ॥ केवलं तु प्रभावेण रामस्य भरतस्य च ॥ २ ॥ नास्माभिः किं कृतं राजन्गृहीतुं क्वचिदप्यपि ॥ यत्तत्र शेषं कर्त्तव्यं तत्करोतु महीपतिः॥३॥ एवमुक्ताः स गन्धर्वैरजनीविगमे तदा ॥ उद्योगमकरोच्छीघ्रमाज्ञापयत सत्वरः ॥४॥ भेरी महादिको

---

१ 'मदालससमुत्सुकाः' इति ख० ।