विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)
Vishnudharmottara Purana Hindi
महर्षि वेदव्यास (सम्पादक: डॉ. प्रियबाला शाह) द्वारा
स्रोत: Sri Vishnu Dharmottara Mahapuranam 1000p Classic Edition (उद्गम)
पृष्ठ 463, कुल 1001 में से
संदर्भ में पढ़ेंसाधितः॥ तत्कफे च दातव्यं वाराहं च तथा रसम् ॥ १०॥ दशमूलकुलत्थाम्लकाकमाचीविपाचितम् ॥ तैलमुष्णसंयुक्तं गलग्रहगदापहम् ॥ ११॥
अभयाभिर्लवणैः पिष्टैः प्रसन्नां पाययेद्युताम् ॥ मूत्रसंधेयडवा बीजं कथितं त्रपुसस्य च ॥ १२ ॥ त्वग्दोषेषु पिबेन्निम्बं वृषं वा कथितं द्विपः ॥
गवां मूत्रं विडङ्गानि कृमिदोषेषु शस्यते ॥ १३ ॥ शृङ्गबेरकणाद्राक्षाशर्कराभिः शृतं पयः ॥ क्षतक्षपह्वं पानात्तथा मांसरसः शुभः ॥ १४ ॥
पुष्टेद्वनं व्योषयुतं ह्यरुचौ च प्रशस्यते ॥ द्रोणिकाशान्तये धूपं पटोलिनिम्बदुग्धजम् ॥ १५ ॥ त्रिवृतोपाग्निदन्त्यर्कश्यामाक्षीरिभिपिप्पली ॥
एष गुल्महरः स्नेहः कृतश्चैव तथासवः ॥ १६ ॥ क्षीरवृक्षनदीजम्बुमल्लकानां त्वचः शुभाः ॥ हृद्रोगशान्तये देया विदार्य्यश्च रसोदनात् ॥ १७ ॥
भेदनश्रावणाभ्यङ्गस्नेहपानानुवासनैः ॥ सर्वानेव समुत्थान्स्विद्वेत्समुपाचरेत् ॥ १८ ॥ याष्टिकं मुद्गयूषेण शारदेषु तथा पिवेत ॥ बालविल्वे
स्तथा लेपः कटिरोगेषु शस्यते ॥ १९ ॥ विडङ्गेन्दुयवा हिङ्गुसरलं रजनीद्वयम् ॥ पूर्वाह्णे दापयेत्पिण्डं सर्वशूलेोपशान्तये ॥ २० ॥ भारेण चलितं
दन्तं कुञ्जरस्य समुद्धरेत् ॥ प्रधाना भोजने तेषां यष्टिकावह्निरीशालयः ॥ २१ ॥ मध्यभौ यवगोधूमौ शेषाः प्रत्यवराः स्मृताः ॥ विधौ योगे
प्रयत्नेन दधिग्धां तु विवर्जयेत् ॥ २२ ॥ यवसेषु तथैवेक्षुर्नागतानां बलवर्धनम् ॥ नागानां यवसं शुष्कं कफवातप्रकोपनम् ॥ २३ ॥ मदक्षीणस्य
नागस्य पयःपानं प्रशस्यते ॥ जीवनीयास्तथा द्रव्यैः शृतो मांसरसः शुभः ॥ २४ ॥ मद्बुद्धिकरान्योगान्वक्ष्याम्यहममतः परम् ॥ गणकाले समा
पन्ने यानराजा संप्रयोजयेत् ॥ २५ ॥ वायसः कुरवक्षौभौ काकोली नाकुली हरिः ॥ भवेत्क्षीरेण संयुक्तः पिण्डः सद्यः प्रभेदनः ॥ २६ ॥ जाति
मंगं समुल्लङ्घ्य कपोतत्वकचेक्षुदौ ॥ अश्वास्रकणमङ्कश्च पिण्डोऽयमपरस्तथा ॥ २७ ॥ अजशृङ्ग्यर्कमूलाभ्यां सक्तुमञ्जधसंयुक्तः ॥ मधुमिश्रोऽपरयं
पिण्डः पुष्पमूलफलान्वितः ॥ २८ ॥ युद्धकालेऽत्र नागस्य कर्तव्या मदवर्धिनी ॥ कटुमत्स्या विडङ्गानि क्षारः कोशातकी पयः ॥ २९ ॥
हरिद्रा चेति धूपोऽयं कुञ्जरस्य जयावहः ॥ पिप्पल्याः श्वेतलशुनं हरितालं मनःशिला ॥ ३० ॥ अश्वमूत्रेणोपितो धूपः स्यात्सूर्यपरिशोषितः ॥
माक्षीकं कटुमत्स्याश्च तथा कटुकरोहिणी ॥३१॥ आभयं च त्रयः शैले धूपोऽयमपरः शुभः ॥ अभ्रिकः सर्ववर्णेषु पीलुलित्येष दीपनः ॥३२॥प्रदेयः
कवलो युद्धे मधुव्यास्थिप्रधूपितः ॥ जीर्णे विधाने देयः स्यात्पिण्डश्च तद्वृक्षयुङ्कूरः ॥३३॥ पिप्पली तण्डुलैस्तैलं माक्षिकं माक्षिकं तथा ॥ नेत्रयोः
परिवेषेकोऽयं दीपनीयः प्रशस्यते ॥ ३४ ॥ पुरीषं वृश्चिकाद्याश्च तथा पारावतस्य च ॥ क्षीरवृक्षकशीराश्च प्रधनाविषघ्नञ्जनम् ॥ ३५ ॥ अनेनाञ्जित
नेत्रस्तु करोति कदनं रणे ॥ उत्पलानि च नीलानि सुरतं तगरमेव च ॥ ३६ ॥ तण्डुलोदकपिष्टानि नेत्रा निर्वापणं परम् ॥ प्रवृद्धये नदीजानां