विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

वि० ध०
॥२१३॥
द्वि० खं०
अ० ५६

ऽध्यायः॥५२॥ श्रीपरशुराम उवाच ॥ पुत्रीयं भगवन्स्नानं पुत्रीयमथ सप्तमीम् ॥ पुत्रीयं च समाचक्ष्व तथा वै केशवव्रतम्॥१॥ पुष्कर उवाच ॥
उपोषितौ कृत्तिकासु यजमानपुरोहितौ ॥ रोहिण्यां स्नपनं कुर्य्याद्यजमानस्य भार्गव ॥ २ ॥ क्षीरवृक्षप्ररोहाभ्यां सितमाल्यविभूषितम् ॥
प्रियङ्गुचन्दनेोपेतमपञ्च कुम्भानप्रपूजयेत् ॥ ३ ॥ प्राङ्मुखं व्रीहिराशिश्च कुम्भैस्तैरेभिषेचयेत् ॥ विष्णुं शशाङ्कं वरुणं रोहिणीं च प्रजाप-
तिम् ॥ ४ ॥ पूजयेत्प्रयतः श्रद्धी गन्धमाल्यानुलेपनैः ॥ धूपः प्रजापतेर्देयस्तथैव शतर्कैशयाः ॥५॥ पञ्चपुष्पैश्चन्दिग्धांश्चा व विनिवेदयेत् ॥
प्रजाध्यक्षाय होमञ्च देवतानां तु कारयेत् ॥६॥ घृतेन सर्वबीजैश्च शुक्लवासा जितेन्द्रियः ॥ दक्षिणां गुरवे देयत्कांस्यं गौर्वाससी शुभे ॥ ७ ॥
सुवर्णं च महाभाग विप्राणामथ शक्तितः ॥ शुक्ला च गौर्वृषः शुक्लोस्तयोलोम शर्क तथा ॥८॥ शृङ्गाणि त्रिवृतं कृत्वा मणिर्र्घण्टेस्ततो भवेत् ॥९॥
अलंकृतं केशमिदं सदैव स्नानं तु कुर्वन्पुरुषोऽथवा स्त्री ॥ पुत्रानावप्नोति तथैधतां च पुष्टिं तथाग्र्यां विपुलां च कीर्तिम् ॥ १० ॥ इति श्रीविष्णु
धर्मोत्तरे द्वितीयखण्डे मा० सं० रामं प्रति पुष्करोपाख्याने पुत्रीयरोहिणीस्नानवर्णनं नाम त्रिपञ्चाशत्तमोऽध्यायः ॥ ५३ ॥ ॥ पुष्कर उवाच ॥
मार्गशीर्षे शुभे मासि शुक्लपक्षे द्विजोत्तम ॥ पुत्रीयां सप्तमीं राम गृहीयान्नियतः शुचिः ॥ १ ॥ अथवा पुत्रकामा स्त्री विधिना येन तच्छृणु ॥
हविष्याशी शिरःस्नातः कृत्वा ब्राह्मणपूजनम् ॥ २ ॥ अधःशायी द्वितीयेऽह्नि गोविषाणोदकेन च ॥ स्नातोपविष्य च तथा शुभे देशे तु
मण्डलम् ॥ ३ ॥ तत्राष्टपत्रं कमलं विन्यसेद्गन्धकैः शुभैः ॥ तस्यैव कर्णिकामध्ये भास्करं पूजयेद्देवं गन्धमाल्यानुले
पनैः ॥ भक्ष्यैर्भोज्यैस्तथा पेयैर्धूपैर्दीपैस्तथैव चा॥४॥ एवं संपूजनं कृत्वा सर्वकामप्रदस्य तु ॥ नक्तं भुंजीत धर्मज्ञ सर्वकर्मविवर्जितः ॥५॥ दन्तो-
लूखलो भूत्वा कृत्वा संवत्सरव्रतम् ॥ व्रतावसाने दातव्या ब्राह्मणदक्षिणा ॥६॥ तथा त्रिरात्रमुपवायं कर्तव्यं द्विजभोजनम् ॥ अधःशाय्य
निशं तां च भूय एव तथा भवेत् ॥८॥ पुत्रीयमेतद्द्रुतसुत्तमं ते मयोदितं कल्मषनाशकारि ॥ आराध्यनं देववरस्य राम सर्वामयं च तथैतदुक्तम्
॥ ९॥ इति श्रीविष्णुधर्मोत्तरे द्वितीयखण्डे मा० सं० रामं प्रति पुष्करोपाख्याने पुत्रीयासप्तमीव्रतं नाम चतुष्पञ्चाशत्तमोऽध्यायः ॥ ५४ ॥
पुष्कर उवाच ॥ प्रोष्ठपादामतीतायां कृष्णपक्षाष्टमीं तु या ॥ सोपवासो नरस्तस्यां योषिद्वा तनयार्थिनी ॥१॥ स्नाता सरसि धर्मज्ञ तोये चाप्यथ
सारसे ॥ पूजनं वासुदेवस्य यथा कुर्य्यात्तथा शृणु ॥ २ ॥ घृतमप्स्वेन गोविन्दं स्नापयित्वा जगद्गुरुम् ॥ क्षौद्रेण च ततः पश्चाद्दध्ना च स्नपयेत्ततः
॥ ३ ॥ क्षीरेण स्नपनं कृत्वा ततः पश्चाद्विकल्पितम् ॥ सर्वोषधैश्च गन्धैश्च सर्वबीजफलैस्तथा ॥ ४ ॥ स्नापयित्वाथविलिप्येत चन्दनागुरुकुङ्कुमैः ॥
॥२१३॥