विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

जने ॥ धर्मेणैव ततः कुर्यादधर्मेण कथंचन ॥ १७ ॥ धनैरधर्मसम्प्राप्तेर्यद्दृढं हि पिधीयते ॥ तदेव याति विस्तारं विनाशाय दुरात्मनाम् ॥ १८ ॥
सुकृतस्य पुराणेस्य बलेन बलिनां वर ॥ यच्चधर्मात्फलं शीघ्रं नानुवन्ति दुरात्मनः ॥ १९ ॥ तथापि पूर्वकर्मान्ते तेन पापेन कर्मणा ॥ विन
श्यन्ति समूलास्ते सपुत्रधनबान्धवाः ॥ २० ॥ नरकेषु तथा तेषां यातना विविधाः स्मृताः ॥ बहून्यब्दसहस्राणि ये नृपा राष्ट्रपीडकाः ॥ २१ ॥
नित्यं राज्ञा तथा भाव्यं गर्भिणीसधर्मिणा ॥ यथा स्वं सुखमुत्सृज्य गर्भस्य सुखमावहेत् ॥ २२ ॥ गर्भिणी तद्वदेवं भाव्यं भूपतिना सदा ॥
प्रजासुखं तु कर्तव्यं सुखमुद्दिश्य चात्मनः ॥ २३ ॥ किं यज्ञैस्तपसा तस्य प्रजा यस्य सुरक्षिताः ॥ सुरक्षिताः प्रजास्तस्य स्वर्गस्तस्य गृहोपमः ॥
॥ २४ ॥ अरक्षिताः प्रजा यस्य नरकं तस्य मन्दिरम् ॥ राजा षड्भागमादत्ते सुकृताद्दुष्कृतादपि ॥ २५ ॥ धर्मो नाम महाभाग सम्पद्भूषणं
ततरः ॥ अरक्षितस्तथा सर्वं पापमाप्नोति भार्गव ॥ २६ ॥ नैव किञ्चिद्वाप्नोति पुण्यभाक्पृथिवीपतिः ॥ आपन्नमपि धर्मिष्ठं प्रजा रक्ष्यत्यथाप
दि ॥ २७ ॥ तस्माद्धर्मोऽकमेन प्रजा रक्ष्या महीक्षिता ॥ सुमृगैश्चाथ दुर्घत्तराज्ञवद्धमतस्करैः ॥ २८ ॥ भक्ष्यमाणाः प्रजा रक्ष्या कायस्थैश्च
विशेषतः ॥ रक्षितास्तद्भवन्त्येतु प्रजा राज्ञां भवन्ति ताः ॥ २९ ॥ अरक्षिता सा भवति तेषामेवेह भोजनम् ॥ साधुसंरक्षणार्थाय राजा दुष्ट
निबर्हणम् ॥ ३० ॥ तृणानिमिव निर्मार्ता सदा कुर्याज्जनेन्द्रियः ॥ शास्त्रोक्तं बलिमादद्याद्धर्मं तत्तस्य जीवितम् ॥ ३१ ॥ तस्य सन्त्यजनं
राजा न सम्बुद्धोपि कारयेत् ॥ आकारणानि च सर्वाणि शुक्लं शास्त्रोदितो बलिः ॥ ३२ ॥ दण्डं विनयनाद्राज्ञो धर्मं तत्तस्य जीवितम् ॥
घर्ता कराणां सर्वेषां प्रभुरुक्तो महीपतिः ॥ ३३ ॥ निधिं पुराणं संप्राप्य केशवं तु प्रवेरायेत् ॥ अथ ब्राह्मणसात्कुर्याद्धर्मकामो महीपतिः ॥
॥ ३४ ॥ निधिं द्विजोत्तमः प्राप्य गृह्णीयात्सकलं तथा ॥ जगतोस्य समग्रस्य प्रभुरुक्तो द्विजोत्तमः ॥ ३५ ॥ निधिं ज्ञात्वा पुराणं तुक्षत्रविद्रूद्र
योनयः ॥ निवेद्येषुर्नृपाय राजा लब्ध्वापि तं निधिम् ॥ ३६ ॥ चतुर्थमष्टमं चांशं तथा षोडशमं द्विज ॥ वर्णक्रमेण विसृजेद्दात्वात् धर्म
कारणम् ॥ ३७ ॥ तेऽपि लब्ध्वा तदा तेन संविभज्य द्विजोत्तमान् ॥ शेषं कुर्युः कामायां विदितो पृथ्वीपतेः ॥ ३८ ॥ प्रकाशाविभवो लोके
यस्य राज्ञः स भूपतिः ॥ अप्रकाशधनो यस्तु नरकं तस्य मन्दिरम् ॥ ३९ ॥ ममेदमिति यो ब्रूयान्निधिं सत्येन मानवः ॥ तस्याददीत नृप
तिर्भागंब्राह्मणस्य तु ॥ ४० ॥ चतुर्विंशतिकं राज्ञ ग्राह्यं षष्ठमेव च ॥ क्षत्रियाश्च तथा वैश्याः शुद्राश्च भृगुनन्दन ॥ ४१ ॥ अनृतं च वद
न्दण्ड्यः स्ववित्तस्यांशमष्टकम् ॥ प्रनष्टस्वामिकं रिक्थं राजा त्र्यब्दं निधापयेत् ॥ ४२ ॥ अर्वाक्त्र्यब्दाद्धरेत्स्वामी परेण नृपतिर्हरेत् ॥