विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

रोपजीविनः ॥ ६८ ॥ स्नाताश्चुलिताश्च विषपिताश्च वेश्याङ्गनावाराववर्त्तितेन ॥ संवीतगात्रः पृथिवीश्वरस्य सदाभ्युपासां परितत्रिकुर्य्युः ॥ ॥ ६९॥ इति श्रीविष्णुधर्मोत्तरे मा०सं० द्वितीयखण्डे रामं प्रति पुष्करोपाख्याने राजवंशवर्णनोनामैकषष्टितमोऽध्यायः ॥ ६९॥ पुष्कर उवाच ॥ धर्मश्चार्थश्च कामश्च पुरुषार्थः परः स्मृतः ॥ अन्योन्यक्षणपीडां सेवा काया महीक्षिता ॥ १ ॥ धर्ममूलोऽर्थविटपस्तथा कामफलो महान् ॥ त्रिवर्गपादपस्तस्य रक्षणात्फलभागभवेत् ॥ २ ॥ धर्मविरोधिनी कार्या कामसेवा सदैव तु ॥ मूलच्छेदे भवेन्नाशो विटपस्य फलस्य च ॥ ३॥ कामसेवाविहीनस्य धर्मार्थावपि निष्फलौ ॥ ओषधीनां फलार्थाय कीनाशो यत्नवांस्तथा ॥४॥ कामार्थी यत्नवानेवं लोभो धर्मार्थयोर्द्विज ॥ कामस्यापि परं नार्थो धर्मरागमहोलब्धः ॥ ५ ॥ तदर्थं रत्ननिधयो विभवाश्च तथा परे ॥ गीतं वाद्यं सुमधुरं भोज्यं पानं साज स्तथा ॥ ६॥ भूषणानि सुगन्धीनि तदर्थं सर्वमेव हि ॥ तपश्चापि तपस्यन्ति दुःखं पशुपाश्रिताः ॥ ७॥ दुर्गमानि च तीर्थानि व्रजन्ति पुरु षास्तथा ॥ त्यजन्ति समरे प्राणान्मोधेऽप्याधिकं धनम् ॥ ८ ॥ त्यजन्ति ब्रह्मणादिभ्यस्तथा स्वर्गोऽसवो जनाः ॥ स्वर्गस्यापि धनं राम कारणं विद्धि भार्गव ॥ ९॥ ता एव चपलापाङ्गीक्ष्विपर्युपासिताः प्रजाः ॥ क्षयमेव क्षयं तस्य यस्य नाध्युसितं सदा ॥ १० ॥ अधः कृत्त्वेन्दुबिम्बाम्रवदानाभिः पुरन्धिभिः ॥ तस्यैकं सफलं जन्म सम्पदश्च मनोरथाः ॥ ११ ॥ यस्येताश्चञ्चलापाङ्गयस्तरुख्यो वश मागताः ॥ सेव्यास्ता नातिसेव्याश्च भुङ्जा विजिगीषुणा ॥ १२ ॥ असेवनाद्वृथा जन्म दोषप्राभोऽतिसेवनात् ॥ ऊरुस्तम्भश्चयं श्रोक्तं शरीरेषु शरीरिणाम् ॥ १३ ॥ आहारं मैथुनं निद्रा येवृत्तं सकलं जगत् ॥ असेवनाद्वयैतस्य तथैवात्यन्तसेवनात् ॥ १४ ॥ रोगाग्मो नृणां देहे सम्भवत्यतिदारुणः ॥ विश्वासमतिसक्तिं च तीक्ष्णतां स्त्रीषु वर्जयेत् ॥ १५ ॥ न चाधिकारे कर्त्तव्या भूषणच्छाद नाशनेः ॥ सुविभक्ताश्च कर्त्तव्या लालनीयास्तथैव च ॥ १६ ॥ ज्ञेयौ रागपरागो च तथा तासां विशेषतः ॥ नारी रागवते लोके नानृतेन विशिष्यते ॥ १७ ॥ विरक्ताभिर्महीपाल छद्मना बहवो हताः ॥ द्विधन्याचरते या तु नाभिनन्दति तत्कथाम् ॥ १८॥ ऐश्वर्यं द्विपद्विद्रजंति गवं वहति चोद्धता ॥ जुम्भिता मार्ष्टि वदनं दन्तं न बहुमन्यते ॥ १९ ॥ स्वपित्यादौ प्रसुप्तापि तथा पश्चाद्विबुध्यति ॥ स्पृष्टा धुनोति गात्राणि कान्तं चैव रुणद्धि या ॥ २० ॥ ईप्सित्स्तेन वाक्यानि प्रियाण्यपि पराङ्मुखी ॥ नयत्यश्रुतवच्चा तु जघनं च विगृह्णति ॥२१॥ दृष्टे विवर्णवदना मित्रेष्वपि पराङ्मुखी ॥ तत्कामितासु च स्त्रीषु मध्यस्थैव च लक्ष्यते ॥ २२ ॥ ज्ञातमङ्गलकालापि न करोति