विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

भक्षयेत् ॥ ४३॥ राजीवंश्च सशल्कांश्च मत्स्यानाहर्मनीषिणः ॥ अतोऽन्यान्वर्जयेत्सर्वांस्तथा वै जलचारिणः ॥ ४४॥ एतेषां भक्षणाद्दोषं त्रिरात्रं क्षपणं भवेत् ॥ चक्रवाकं प्लवं हंसं टिट्टिभं मद्गुमेव च ॥ ४५ ॥ काकोलं च शुकं भासं दात्यूहं सारिकां तथा ॥ वक्रश्येनबलाकांश्च भुक्त्वा पञ्चाह्न माचरेत् ॥ ४४ ॥ उपवासस्तथा कार्यः सूनामांसाशने भवेत् ॥ अजाविकालुगोहांश्च पृषतान्माहिषांस्तथा ॥ ४६ ॥ रुङ्न्यंकूस्तैत्तिरांश्र्चैव गवयांश्चैव भक्षयेत् ॥ भुंक्त्वा मांसं ततोऽन्यस्य त्र्यहं तिष्ठेद्विकुक्षितः ॥४६॥पवगोमूर्त्रजं सर्वं पयश्चैव विक्रियाः ॥ रागषाडवकुर्चीदांनीन्स्नेहं यच्च किञ्चन ॥ ॥४७॥ एतद्दिना पर्युषितं भुक्त्वा चोपवसेद्दिनम् ॥ मध्वभाण्डगता मोहात्पीत्वा वापो द्विजोत्तमः॥४८॥शङ्खपुष्पीश्रितं क्षीरं पिवेत्तु दिवसत्रयम् ॥ सुराभाण्डगता पीत्वा सप्ररात्रं तथा पिवेत्॥४९॥शूद्रोच्छिष्टस्तथा पीत्वा पञ्चरात्रं तथा पिवेत्॥स्वप्ने सिक्त्वा ब्रह्मचारी द्विजः शुक्रमकामतः॥५०॥ स्नात्वार्कमुपचित्यैवा त्रिः पुनर्मामित्यृचं जपेत् ॥ अग्निहोत्रापविद्धाग्निर्ब्राह्मणः कामचारतः ॥५१॥ चान्द्रायणं चरेन्मासं वीरहत्यासमं हितम् ॥ ब्रह्महत्या सुरापानं स्तेयं गुर्वङ्गनागमः ॥ ५२ ॥ महान्ति पातकान्याहुः संयोगश्चैव तैः सह ॥ अनृतं च समुत्कर्षे राजगामि च पैशुनम् ॥ ५३ ॥ गुरोश्चालीकनिर्वन्धः समानि ब्रह्महत्यया ॥ ब्रह्मोञ्झता वेदनिन्दा कूटसाक्ष्यं सुहृद्वधः॥५४॥ गर्जितानाद्ययोर्जग्धिः सुगतानसमानि पदा। निक्षेप स्यापहरणं नराऽश्व रजतस्य चा॥५५॥ भूमेरत्नस्यमणीनां च रुक्मस्तेयसमं स्मृतम्॥ रेतस्सेकस्स्वयोनिक्षु कुमारीष्वन्त्यजासु चा॥५६॥ सख्युः पुत्रस्य च स्त्रीषु गुरुतल्पसमं विदुः ॥ गोवधोऽयाज्यसंयाज्यपारदार्यात्मविक्रयः ॥५७॥गुरुमातृपितृत्यागः स्वाध्यायाग्क्योः सुतस्य च ॥ परिवित्तिस्तदुजेन परिवेदनमेव च ॥ ५८॥ तयोर्दानं च कन्यायास्तयोरव च याजनम् ॥ कन्याया दूषणं चैव वार्धुष्यं व्रतलोपनम् ॥ ५९॥ तडागारामदाराणामप त्यस्य च विक्रयः ॥ व्रात्यता बान्धवत्यागो भृताध्यापनमेव च ॥ ६० ॥ भृतादध्ययनादानमविक्रेयस्य विक्रयः ॥ सर्वाकरेष्बधिकारो महायन्त्र प्रवर्तनम् ॥ ६१ ॥ हिंसौषधिक्रियाजीवी क्रिया याचनकर्म च ॥ इन्धनार्थमशुष्काणां द्रुमाणां चैव पातनम् ॥ ६२ ॥ आत्मार्थं च क्रियार म्भो निन्दितान्नादनं तथा ॥ अनाहिताग्निता स्तेयमृणस्याप्रनिवेशनम् ॥ ६३॥ हीशूद्रद्विट्त्वेक्षिवधो नास्तिक्यञ्चोपपातकम् ॥ बालपत्य रुजा कृत्यं भ्रात्रिरग्रिमबधयोः ॥ ६४ ॥ जैह्यं च पुंसि मैथुन्यं जातिभ्रंशकरं स्मृतम् ॥ श्वखरोष्ट्रानुगमनान्मजानाञ्चैव मारणम् ॥ ६५ ॥ संकी र्णकरणं ज्ञेयं मीनाहिनकुलस्य च ॥ निन्दितेभ्यो धनादानं वाणिज्यं शूद्रसेवनम् ॥ ६६ ॥ अपात्रीकरणं ज्ञेयमसत्यस्य च भाषणम् ॥ कृमि

---

¹ 'स्वामत्यागः' इति ख० ।
३१