विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

वि० ध०
॥२२१॥
दि० खं०
अ० ७३
॥२२१॥

कीटवयोहत्यामन्यानुगतभोजनम् ॥ ६७ ॥ फलैश्चकुसुमैस्तेयमथैवं चपलात्मता ॥ एतान्यर्त्तनांसि सर्वाणि यथोक्तानि पृथक्पृथक् ॥ ६८ ॥ चैवै व्रतैरेपोहेत तानि सम्यङ्निबोधत ॥ ब्रह्महा द्वादशाब्दानि कुटीं कृत्वा वने वसेत् ॥ ६९ ॥ भिक्षेताथ विशुद्धयर्थमुपासिनो वृषध्वजम् ॥ लक्षं श श्वभृतां वा स्याद्दिङ्गामिच्छत्यात्मनः ॥ ७० ॥ प्रास्येदात्मानमग्नौ वा समिद्धे त्रिराविष्कृत्यः ॥ यजेत वाश्वमेधेन स्वर्जितागोसवेन च ॥ ॥ ७१ ॥ अभिजिविश्वजिद्भ्यां वा त्रिवृताग्निष्टुतापि वा ॥ जपन्नान्यतमं वेदं योजनानां शतं व्रजेत् ॥ ७२ ॥ ब्रह्महत्यापनुत्त्यर्थं मितभुङ् नियतेन्द्रियः ॥ सर्वस्वं वा वेदविदे ब्राह्मणायापपादयेत् ॥ ७३ ॥ धनं वा जीवनायालं गृहं वा सपरिच्छदम् ॥ व्रतैरेतैरपोहेत महापातकिता न्दिजः ॥ ७४ ॥ उपपातकसंयुक्तो गोघ्नो मासं यवानदेत् ॥ कृतवापो वा निवसेच्चर्मणा तेन संवृतः ॥ ७५ ॥ चतुर्थकालमश्नीयादक्षारलवणं मितम् ॥ गोमूत्रेणाचरेत्स्नानं द्वौ मासौ नियतेन्द्रियः ॥ ७६ ॥ दिवाऽनुगच्छेत्ता गावस्तिष्ठन्तीषूर्ध्वमपः पिबेत् ॥ शुश्रूषित्वा नमस्कृत्य रात्रौ वीरासनं चरेत् ॥ ७७ ॥ तिष्ठन्तीष्वनुतिष्ठेतु व्रजन्तीष्वप्यनुव्रजेत् ॥ आसीनासु तथासीनो नियतो वीतमत्सरः ॥ ७८ ॥ आतुरमभिपिन्नां च चौरव्याघ्रादिभिर्भयैः ॥ पतितां पङ्कलग्नां वा सर्वप्राणैर्विमोक्षयेत् ॥ ७९ ॥ उष्णैर्धर्षारतिशीतर्वा मारुते वाति वा भृशम् ॥ न कुर्वी तात्मनस्त्राणं गोरकृत्वा तु शक्तितः ॥ ८० ॥ आत्मनो यदि वाऽन्येष गृहे क्षेत्रेऽथ वा खले ॥ खादमानां न शंसेत पिबन्तं चैव वत्सकम् ॥ ८१ ॥ वृषभेकादशा गास्तु दद्याद्धि चरितव्रतः ॥ अविद्यमाने सर्वस्वं वेदविद्भ्यो निवेदयेत् ॥ ८२ ॥ बन्धने रोधने वापि योजने च गवां रुजा ॥ भवेद्वा मरणं यत्र निमित्ते तत्र लिप्यते ॥ ८३ ॥ पादमेकं चरेद्रोधे द्वौ पादौ बन्धने चरेत् ॥ योजने पादहीनं स्याच्चरेत्सर्वं निपातने ॥ ८४ ॥ कान्तारेष्वथ दुर्गेषु विषमेषु गृहेषु च ॥ यदि तत्र विपत्तिः स्यादेकः पादो विधी यते ॥ ८५ ॥ बाधामरणदोषेषु तथैवार्थं विनिर्दिशेत् ॥ दमने वाहने रोधे शकटस्य च योजने॥८६॥नद्यां शकलपाशेष्ठ मृते पादो समाचरेत् ॥ व्यापन्नानां बहूनां तु बन्धने रोधनेऽपि वा॥८७॥भिषङ् मिथ्याचरंश्चैव द्विगुणं गोव्रतं चरेत् ॥ शृङ्गभङ्गेऽस्थिभङ्गे वा लांगूलच्छेदनेऽथवा ॥८८॥ यावकं तु पिबेत्तावद्यावत्स्वस्था तु गौर्भवेत् ॥ एकां चेद्वहुभिर्दैवाद्यद्य व्यापायदिता भवेत् ॥ ८९ ॥ पादपादं तु हत्यायां चरेयुस्ते पृथक्पृथक् ॥ यन्त्रेण गोश्चिकित्सार्थं मूढगर्भविमोक्षणे ॥ ९० ॥ यदि तत्र विपत्तिः स्याद्दोषस्तत्र न विद्यते ॥ औषधं स्नेहमाहारं ददन्न ब्राह्मणेषु ॥९१ ॥ अव धीयमाने विपत्तिः स्याद्वाग्दोषो न विद्यते ॥ एतदेव व्रतं कुर्युरुपपातकिनस्तथा ॥ ९२ ॥ अवकीर्णी विशुद्ध्यर्थं चान्द्रायणमथापि वा ॥ अव