विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

वि० ध०	द्वि० खं०
॥२६१॥	अ० ११७

मासि च यच्छ्राद्धं तस्य तत्र प्रदीयते ॥ ३३ ॥ तेन तृप्तिमवाप्नोति परमां नात्र संशयः ॥ मानुष्येण तु मासेन पितृलोके दिनं स्मृतम् ॥ ३४ ॥ प्रेतलोके तु दिवसो मानुष्येण विधीयते ॥ तस्माद्दिनेदिने देयं प्रेतायान्नं तु वत्सरम् ॥ ३५ ॥ एवं स याप्यमानस्तु प्राप्नोति यममन्दिरम् ॥ ततः पश्यत्यसौ देवं पापात्मा घोरदर्शनम् ॥ ३६ ॥ चित्रगुप्तस्ततस्तस्य ज्ञात्वा कर्म यथाविधम् ॥ आज्ञापयति धर्मज्ञ शुभं वा यदि वाशुभम् ॥३७॥ ततः श्मशानिका नाम देवा याम्या भयावहाः ॥ शीतवातातपतपेते तदा रक्षन्ति मानवम् ॥ ३८ ॥ यथेह बन्धने कश्चिद्दृश्यते विषमंनरैः ॥ प्रेत पिण्डेस्ततो दत्तेर्द्दशमासेति भार्गव ॥ ३९ ॥ भोगदेहस्थितिं भोक्तुं क्रमादेव न संशयः ॥ प्रतिपीडा न दीयन्ते यस्य तस्य विमोक्षणम् ॥ ४० ॥ श्म शानिकेभ्यो देवेभ्य आकल्पं नैव विद्यते ॥ तत्रास्य यातना घोराः शीतवातातपोद्भवाः ॥ ४१ ॥ ततः सपिण्डीकरणे बान्धवैश्च कृते नरः ॥ पूर्णे संवत्सरे देहमतोऽन्यं प्रतिपद्यते ॥ ४२ ॥ ततः स नरकं याति स्वर्गं वा स्वेन कर्मणा ॥ ततः स कालं वसति कर्मणामनुरूपतः ॥ ४३ ॥ अर्वाक् सपिण्डीकरणं यस्य संवत्सरात्कृतम् ॥ प्रेतत्वमपि तस्यापि शीघ्रं संवत्सरं ध्रुवम् ॥ ४४ ॥ यैरिटं विविधैर्यज्ञैः पूजितौ यैश्च केशवः ॥ प्रेतलोकं न ते यान्ति तथाये समरे हताः ॥ ४५॥ श्मशानिकानां देवानां भवन्ति वशगा न ते प्रेतलोकं प्रपद्यन्ते तथा घोरं भयावहम् ॥ ४६ ॥ एवं यात्येन मार्गेण यान्ति पापा नराधमाः ॥ आरामसदनं यान्ति तथैव द्रुमरोपकाः ॥४७॥ शीतलेन तु मार्गेण फलपुष्पवता सुखम् ॥ छत्रदाश्च सुखं यान्ति मार्गेण सुखेन ते ॥ ४८ ॥ यानमश्वतरीयुक्तमाश्रयायोपनाहप्रदाः ॥ विमानैर्यानविन्दा यान्ति तथा शय्यासनप्रदाः ॥ ४९ ॥ गृहदाः सविहान्तु यान्ति तथा जलप्रदाः ॥ भक्ष्यैर्भोज्यैस्तथा तृप्ता यान्ति भोजनदायिनः ॥ ५० ॥ दीपप्रदाः प्रकाशेन यान्ति मार्गेण ते सुखम् ॥ पूज्यमाना यमभटैर्यन्ति भक्ता जनार्द्दनम् ॥ ५१ ॥ नास्ति तेषां भयं किञ्चिदिहलोके परत्र च ॥ ते तृप्ताः सर्वकामैश्च तरसा यान्ति मानवाः॥ ॥ ५२ ॥ बुद्धिं समास्थाय तु सात्त्विकीं ये भक्ताः सुरेशस्य जनार्द्दनस्य ॥ तेषां गतिस्तत्र तु यत्र राम श्वेताः पुमांसो गतसर्वपापाः ॥ ५३ ॥ इति श्रीविष्णुधर्मोत्तरे द्वितीयखण्डे मा० सं० रामं प्रति पुष्करोपाख्याने यममार्गावणनोनाम षोडशोत्तरशततमोऽध्यायः ॥ ११६॥राम उवाच ॥ भगवञ्श्रोतु मिच्छामि ये नराः स्वर्गगामिनः ॥ केन धर्मभृतां श्रेष्ठ तथा निरयगामिनः ॥ १ ॥ पुष्कर उवाच ॥ आश्रमस्थेु यथोक्तेषु वर्तन्ते ये द्विजोत्तमाः ॥ स्वधर्मसक्ताः सततं ते नराः स्वर्गगामिनः॥२॥वर्तन्ते ये महीपाल राजधर्मानुसारतः ॥ पुरोहितमते युक्ता राजानः स्वर्गगामिनः ॥ ३ ॥ प्रजासुखे सुखं येषां तद्दुःखे ये च दुःखिताः ॥ दुष्टनिग्रहकर्त्तारो ज्ञेयास्ते स्वर्गगामिनः ॥४॥ स्वाम्यर्थे ब्राह्मणार्थे वा मित्रकार्य्ये च ये हताः ॥ गोष्ठे निहता

॥२६१॥